بررسی نظری روند گذار از الگوی برنامه ریزی حمل ونقل خودرو محور به انسان محور در ساختار فضایی شهرهای معاصر

تحولات شهری و سیستم های حمل ونقل همواره تحت تاثیر تغییرات تکنولوژیکی و اجتماعی قرار داشته اند. پیش از دهه ۱۹۷۰، برنامه ریزی شهری عمدتا بر توسعه زیرساخت ها و تسهیل حرکت خودروها متمرکز بود و نظریه هایی مانند شهر خطی، باغشهر عمودی و کالین بوکانن، افزایش ظرفیت معابر و جریان موتوری را هدف قرار می دادند. اگرچه این رویکرد در کوتاه مدت تسهیل حرکت را به همراه داشت، پیامدهای زیست محیطی و اجتماعی منفی ازجمله آلودگی هوا و محدودیت حرکت عابران ایجاد می کرد. با ظهور بحران های زیست محیطی و نارضایتی اجتماعی، نگرش برنامه ریزی به ارتقای کیفیت زندگی انسانی و کاهش وابستگی به خودرو تغییر یافت و نظریه پردازانی مانند جین جیکوبز، گوردون کالن و وونرف، اهمیت انسان و تجربه شهری را در برنامه ریزی حمل ونقل برجسته شد. این پژوهش باهدف بررسی روند گذار از برنامه ریزی خودرو محور به انسان محور در ساختار فضایی شهرهای معاصر انجام گرفته است. مطالعه از نوع توصیفی و مبتنی بر منابع علمی و کتابخانه ای طراحی شده است. نتایج نظریات نشان می دهند که رویکرد انسان محور در برنامه ریزی حمل ونقل، با تاکید بر توسعه شبکه های پیاده روی و مسیرهای دوچرخه سواری، ارتقای دسترسی و کارایی حمل ونقل همگانی، نقش موثری در افزایش کیفیت زندگی شهری و کاهش پیامدهای منفی خودرو ایفا کرده و راهنمایی کاربردی و راهبردی برای تصمیم گیری و مدیریت شهری فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

نظریات حمل ونقل ، انسان محوری ، خودرو محوری ، پیاده روی ، دوچرخه سواری ، حمل ونقل عمومی