نقش تبلیغات در حقوق ورزش و مسئولیت ناشی از آن

تبلیغات ابزار مهمی در صنعت ورزش می باشد که امروزه به عنوان یک اصل قراردادی، ورزشی و بازاریابی مورد توجه محققان و پژوهشگران داخلی و خارجی و نیز قانونگذاران کشورهای مختلف قرار گرفته است. تبلیغات اهمیت راهبردی و مهم در عرضه و تولید کالا و خدمات تولیدکنندگان و عرضه کنندگان مختلف دارد و به همین دلیل با توسعه صنعت و دانش بشر، شیوه های تبلیغات نیز توسعه و گسترش یافته با تنوع مختلف شیوه های تبلیغاتی اعم از سنتی و نوین (الکترونیکی و اینترنتی) روبرو هستیم. یکی از صنعت های مرتبط با تبلیغات تجاری را باید ورزش و ساختار و سازوکارهای مرتبط با آن دانست. دلیل این امر استقبال و محبوبیت رشته های مختلف ورزشی و تاثیر فراوان چهره های حرفه ای ورزش بر روی احساسات و تمایلات تماشاگران و طرفداران یا همان مصرف کنندگان می باشد. به همین دلیل شاهد این مسئله هستیم که با توسعه و حرفه ای شدن ورزش، نقش تبلیغات نیز در این صنعت گسترش یافته و تولیدکنندگان و عرضه کنندگان کالا و خدمات از اشخاص حقیقی یا همان ورزشکاران حرفه ای یا اشخاص حقوقی مانند فدراسیون ها، تیم ها و باشگاه های ورزشی یا کشورها به عنوان ابزار بازاریابی چهره به چهره، دهان به دهان، حق شهرت، رفتاری و... بهره می برند تا بتوانند سهمی از بازار تجاری و مصرفی را به خود اختصاص دهند. مسئله مهم در استفاده از ورزش و ورزشکاران و باشگاه ها و تیم ها، مسئولیت ناشی از تبلیغات تجاری و حفظ و حمایت از حقوق مصرف کنندگان می باشد که مورد توجه و حمایت قانونگذاران مختلف قرار گرفته است. هرچند در مباحث مختلف مطرح شده در حقوق تبلیغات، نقطه مقابل تبلیغات تجاری، تبلیغات گمراه کننده شناخته شده است ولی در مباحث مسئولیت و اصول و مبانی آن، همچنان رویکرد قالب در نظام حقوقی ایران و سایر کشورها توجه به چارچوب ها و مقررات مرتبط با حقوق مصرف کننده و مباحث جبران خسارت (جبران خسارت کامل) اعم از مادی و معنوی می باشد. اما مسئله مهم در بحث تبلیغات گمراه کننده عناصر سازنده آن می باشد که از یک سو ورزشکاران و اشخاص حقیقی و حقوقی فعال در صنعت ورزش می باشند که شیوه تبلیغاتی مانند حق چهره آنها یا حق شهرت استفاده می گردد و صرفا در چارچوب قرارداد برای کارفرما دارای مسئولیت می باشند و از سوی دیگر تولیدکننده و عرضه کننده کالا و خدمات، سازنده تبلیغات، منتشرکننده و... که نسبت به تعهدات قانونی و قراردادی خود و نیز منطبق با مقررات حمایت از مصرف کنندگان مسئول می باشند. در نظام حقوقی ایران با تعدد مقررات پراکنده و کلی در ارتباط با تبلیغات تجاری در صنعت ورزش روبرو هستیم و معیار اصلی را باید ماده یک قانون مسئولیت مدنی دانست ولی در کشورهای توسعه یافته چارچوب مقررات از بعد اختصاصی به موضوع تبلیغات ورزشی و مسئولیت ناشی از آن توجه شده است و از منظر مسئولیت های قانونی، حمایتی و مدنی مورد شناسایی قرار گرفته اند که در کنار جبران خسارت، جریمه های مختلف نیز در زمینه تبلیغات گمراه کننده مورد شناسایی قرار گرفته اند.

کلیدواژه ها:

تبلیغات ، مسئولیت ، ورزش ، حق چهره ، تبلیغات گمراه کننده