صلاحیت دیوان بین المللی دادگستری در رسیدگی به اختلافات زیست محیطی چالش ها و راهکارها

با تشدید بحران های زیست محیطی در سطح جهانی نقش حقوق بین الملل و نهادهای قضایی بین المللی در مدیریت و حل این اختلافات پررنگ تر شده است دیوان بین المللی دادگستری به عنوان رکن قضایی اصلی سازمان ملل متحد، ظرفیت بالقوه قابل توجهی برای ایفای نقش در این عرصه دارد. این مقاله به بررسی مبانی صلاحیتی دیوان اعم از صلاحیت ترافعی و مشورتی در پرونده های زیست محیطی می پردازد. با تحلیل آرای صادره از دیوان از جمله پرونده های مهمی مانند قضیه پروژه گابچیکوو ناگیماروس، قضیه فعالیت های نظامی در خاک کنگو و نظریه مشورتی در مورد تهدیدات هسته ای استدلال می شود که اگرچه دیوان فاقد صلاحیت تخصصی در امور زیست محیطی است اما از طریق تفسیر قواعد عام حقوق بین الملل از جمله اصول احتیاط، جلوگیری و مسئولیت مشترک اما متفاوت توانایی توسعه رویه قضایی در این حوزه را دارد. این مقاله همچنین چالش های پیش روی دیوان از جمله مسائل مربوط به اثبات رابطه سببی، استندینگ، دولتها و تعارض بین حاکمیت ملی و تعهدات زیست محیطی بین المللی را مورد تحلیل قرار و در نهایت راهکارهایی برای تقویت نقش دیوان در نظام حقوقی بین المللی محیط زیست ارائه می نماید.

کلیدواژه ها:

دیوان بین المللی دادگستری ، صلاحیت ، اختلافات زیست محیطی ، حقوق بین الملل محیط زیست ، اصل جلوگیری ، نظریه مشورتی