بررسی ابعاد کیفری و روانشناختی آدم ربایی در نظام حقوقی ایران

آدم ربایی از شدیدترین جرایم علیه آزادی تن و امنیت فردی به شمار می آید و نه تنها با سلب خودمختاری و کرامت انسانی بزه دیده همراه است بلکه احساس ناامنی عمیقی را در سطح خانواده و جامعه برمی انگیزد. این جرم، به دلیل ماهیت خشونت آمیز و اغلب سازمان یافته، خود می تواند مقدمه ارتکاب جرایم دیگری همچون اخاذی، ضرب و جرح، آزار جنسی و حتی قتل باشد و به همین علت در اغلب نظام های حقوقی، از جمله حقوق کیفری ایران، در زمره جرایم مشدد با مجازات های سنگین طبقه بندی شده است. در چنین بستری، تحلیل صرفا قانونی و شکلی از آدم ربایی برای فهم همه ابعاد آن کافی نیست و لازم است در کنار عناصر حقوقی، به پیامدهای روان شناختی و زمینه های فردی و اجتماعی آن نیز پرداخته شود. پژوهش حاضر با عنوان ابعاد کیفری و روانشناختی آدم ربایی در پی آن است که، از یک سو به تبیین ارکان سه گانه جرم (عنصر قانونی، مادی و معنوی) در حقوق کیفری ایران و بررسی انواع و درجات مجازات های مقرر برای آدم ربایی ساده و مشدد بپردازد و از سوی دیگر آثار و پیامدهای روانشناختی این جرم را بر بزه دیدگان، خانواده های آنان و محیط اجتماعی پیرامونشان واکاوی کند. در ادامه پیشنهادهایی کاربردی برای قانون گذار، دستگاه قضایی، نهادهای مسئول در حوزه حمایت از بزه دیدگان و نیز متخصصان سلامت روان ارائه می گردد تا ضمن تقویت حمایت کیفری از آزادی تن و امنیت روانی شهروندان، زمینه کاهش وقوع جرم آدم ربایی و تخفیف آثار زیانبار آن بر فرد و جامعه فراهم آید.

کلیدواژه ها:

آدم ربایی ، حقوق کیفری ، ایران ، امنیت عمومی ، پیامدهای روان شناختی ، انگیزه های مرتکبان ، سیاست کیفری