رویکردی تربیتی برای تقویت مسئولیت پذیری و آینده نگری دانش آموزان

پرورش شهروندانی مسئول و آینده نگر از آرمان های اساسی نظام های تربیتی در عصر پیچیدگی های جهانی است. این پژوهش با هدف طراحی و تبیین یک رویکرد تربیتی یکپارچه برای تقویت همزمان مسئولیت پذیری و آینده نگری در دانش آموزان انجام شده است. روش تحقیق، کیفی از نوع سنتزپژوهی نظری است که با تحلیل و تلفیق مبانی فلسفی، روان شناختی و جامعه شناختی مرتبط و همچنین بررسی انتقادی تجارب تربیتی پیشرو صورت پذیرفته است. یافته ها منجر به ارائه چارچوبی با عنوان «رویکرد تربیت آینده ساز مسئولیت محور» گردید که بر سه محور «مسئولیت پذیری تعاملی»، «تفکر آینده پژوهانه» و «عمل بوم گرایانه» استوار است. این رویکرد یادگیری را در بافتی مبتنی بر پروژه های مسئله محور آینده نگر، شبیه سازی های تصمیم گیری اخلاقی و مشارکت در حل مسئله های جمعی قرار می دهد. نتایج نشان می دهد که یکپارچگی این سه بعد می تواند حس تعلق به آینده مشترک، توانایی تحلیل روندها و پیامدهای کنش ها، و انگیزه برای اقدام داوطلبانه و اخلاقی را در دانش آموزان تقویت کند. این پژوهش موید این فرضیه است که مسئولیت پذیری و آینده نگری نه به عنوان دو ویژگی مجزا، بلکه به عنوان دو روی یک سکه در ذهنیت «عاملیت تغییر برای آینده ای مطلوب» قابل پرورش هستند.

کلیدواژه ها:

رویکرد تربیت آینده ساز مسئولیت محور ، مسئولیت پذیری تعاملی ، تفکر آینده پژوهانه ، پروژه های مسئله محور آینده نگر