جرم انگاری ماهیت ازدواج سفید در حقوق ایران

ازدواج سفید یا هم باشی بدون ثبت رسمی، پدیده ای نوظهور در جامعه ایرانی است که عمدتا تحت تاثیر تحولات اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی اخیر گسترش یافته است. با توجه به اهمیت ویژه ثبت رسمی ازدواج در نظام حقوقی ایران و جایگاه کلیدی آن در ساختار خانواده و قوانین اسلامی، قانون گذار ایران همواره ازدواج بدون ثبت و روابط موازی با آن را مذموم، غیرقانونی و واجد وصف کیفری تلقی نموده است. اگرچه اصطلاح «ازدواج سفید» به طور خاص در متون قانونی نیامده، اما رفتار ناشی از این رابطه می تواند ذیل عناوین مجرمانه ایی همچون «زنا» (مواد ۲۲۱ به بعد قانون مجازات اسلامی) و «رابطه نامشروع» (ماده ۶۳۷ قانون مجازات اسلامی) قرار گیرد و قابل تعقیب باشد. افزون بر این، با عنایت به نظریات مشورتی و رویه قضایی، هر نوع رابطه جنسی یا عاطفی بدون برقراری نکاح شرعی و ثبت قانونی، فاقد اعتبار بوده و بار پیامدهای کیفری بر دوش طرفین خواهد گذاشت. این مقاله بر پایه تحلیل مواد قانونی، نظریات حقوقی و فقهی و آراء قضایی می کوشد تا ابعاد جرم انگاری ماهیت ازدواج سفید در نظام حقوقی ایران را واکاوی و نقد کند.

کلیدواژه ها:

ازدواج سفید ، جرم انگاری ، قانون مجازات اسلامی ، حقوق خانواده ، قانون مدنی