شرح دشواری های چند بیت از اشعار انوری در فرهنگ زبده الفواید

علاقه مندی هندیان به زبان فارسی، تشویق شاهان ادب نواز هندوستان، گسترش سریع ادبیات فارسی در هند و حکومت برخی از خاندان های ایرانی نژاد در هند از جمله عواملی بود که موجب شد تا فرهنگ­های فارسی منتشر شده در هند، بیش از هر منبعی با تکیه بر امهات متون ادب فارسی تدوین شوند و در نتیجه، بخش­هایی از متون ادب فارسی در ضمن این فرهنگ­ها مورد بررسی قرار گیرند. از جمله فرهنگ­های معتبر و گمنام زبان فارسی، فرهنگ زبده ­الفواید است که با هدف کمک به فهم متون ادب فارسی تالیف شده است. شیرخان سور در این فرهنگ در کنار ضبط لغت­ها و معانی آنها، به گزارش دشواری­های شعر فارسی نیز پرداخته است. از آنجاکه سهم ابیات دشوار توضیح داده شده از انوری در این فرهنگ برجسته است، در پژوهش حاضر به شیوه­ای توصیفی، تحلیلی و تطبیقی، به بررسی شرح دشواری­های چند بیتی از اشعار انوری در این فرهنگ پرداخته شده است. توجه به ضبط ابیات انوری و ارائه نسخه بدل­های ابیات، برگردان منثور ابیات انوری، توضیح لغات دشوار و گزارش دشواری­های دیوان انوری، نقد نگاه شارحان اشعار انوری و بهره­گیری از دیوان انوری به عنوان منبع استخراج مدخل­ها، از جایگاه شعر انوری در تدوین این فرهنگ حکایت دارد. هرچند پیشگامی شیرخان سور در شرح اشعار انوری و دوری او از خاستگاه اصلی زبان فارسی و کاربران آن و گاه بی­دقتی­های او و منابع مورد استفاده اش که غالبا منابع هندی هستند، رعایت جانب احتیاط را در بهره­گیری از این فرهنگ ضروری می­نماید اما بدون تردید در گره­گشایی از مشکلات شعر انوری نمی­توان از این فرهنگ بی نیاز شد.

کلیدواژه ها:

اشعار انوری ، زبده الفواید ، شرح متون ، شیرخان سور ، فرهنگ لغت