مدل سازی حساسیت خطر وقوع سیل با استفاده از تحلیل های مکانی چندمعیاره مطالعه موردی:بخشی از حوضه رودخانه قطور در شهرستان خوی

سیل یکی از بحران های طبیعی است که سالانه منجر به خسارات اقتصادی و مرگ بسیاری از مردم میگردد؛ در میان بلایای طبیعی، سیل مرگبارترین بحران می باشد گستردگی کشور ایران به همراه تنوع آب و هوایی و تغییرات مکانی زمانی بارندگی ها در حوضه های آبریز آن، هر ساله موجب وقوع سیل های عظیم در این کشور میگردد در سالهای اخیر،تغییرات در ویژگی های محیطی ،افزایش بارندگی ناشی از تاثیر تغییرات آب و هوایی، و تغییرات کاربری ها علت اصلی خطرات سیل بوده است. هدف تحقیق حاضر، پهنه بندی حساسیت خطر سیلابی حوضه شهرستان خوی می باشد. بدین منظور ابتدا با استفاده از تصاویر لندست و تکنیک طبقه بندی شی گرا استخراج شد و به کلاس های (اراضی کشاورزی و باغی، اراضی شوره زار، اراضی مسکونی، اراضی مراتع و بایر و برون زدهای سنگی طبقه بندی شدند. در مرحله بعد، با شناسایی عوامل موثر در ایجاد سیل منطقه و تهیه لایه های اطلاعاتی هر معیار در GIS، استاتداردسازی لایه ها با استفاده از تابع عضویت فازی، روش رتبه دهی و وزن دهی معیارها با استفاده از روش کرتیک و روش ANP با استفاده از نرم افزار سوپردسیژن و مدل سازی نهایی با استفاده از روش تحلیل چندمعیاره ANP انجام شد. سپس تحلیل حساسیت معیارها با استفاده از داده های آموزشی انجام شد. سپس با اعمال مراحل مختلف مدل بر روی نقشه ها، نقشه پهنه بندی حساسیت سیل حوضه منطقه در ۵ طبقه با خطر بسیار زیاد تا خطر بسیار کم، استخراج گردید. روش فرایند تحلیل ANP بیشترین وزن را به ۳ معیار(میزان بارش، خواص خاک و کاربری اراضی)وکمترین وزن را به معیار (جهت شیب) تخصیص داده است.

کلیدواژه ها:

پتانسیل خطر سیل ، تحلیل چندمعیاره ANP ، سنجش از دور ، حوضه شهرستان خوی ، شمال غربی ایران