بررسی و تحلیل توزیع و پراکندگی مساجد در شهر اردبیل با استفاده از قابلیت های تحلیل فضایی در محیط GIS

کاربری های مذهبی به خاطر اهمیت در تعالی شهروندی، در شهرها از اهمیت اساسی برخوردارند. بررسی نحوه پراکنش این نوع کاربری ها در شهر اردبیل نیازمند بررسی های توزیع و تحلیل فضایی می باشد. تحلیل فضایی داده ها تلاش می کند تا دانش پنهان در پخش داده های جغرافیایی یعنی؛ نظام، قوانین و الگوهای فضایی را کشف کند . تحقیق حاضر کاربردی و از نوع توصیفی- تحلیلی است که هدف آن تحلیل توزیع فضایی مساجد شهر اردبیل با استفاده از آمار فضایی در قالب سه مولفه ی توزیع عادلانه، دسترسی و رویکرد مدیریت شهری است.برای رسیدن به این هدف از ابزارهای موجود در آمارفضاییARC GIS ۱۰.۵ من جمله: جهت پراکنش مساجد، تراکم مساجد، پراکنش فضایی، مسافت استاندارد، میانگین مرکزی، میزان برخورداری مذهبی و سرانه مساحت مساجد و وضعیت توزیع مساجد شهر اردبیل مورد ارزیابی قرار گرفته و الگوی نابرابری فضایی در میزان برخورداری هریک از مناطق شهر اردبیل، از این کاربری بررسی گردید. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهد که مناطق مرکزی شهر که منطقه ۱ محسوب می شود دارای بیشترین تراکم مذهبی، همچنین دارای بیشترین برخورداری و سرانه مذهبی است که توزیع مساجد در سطح شهر خوشه ای است و دسترسی به مساجد در این منطقه آسان است. اما با فاصله گرفتن از مرکز شهر تراکم کم و درمحدوده ‍های پیرامونی بسیار پایین است. در قسمت جنوبی منطقه ۳و۴ تراکم مساجد کم است و به نسبت مساحت محدوده در سطح پایین قرار گرفته اند. سرانه مساجد در مناطق ۱ و ۵ بیشتر از حد متوسط شهر و در مناطق ۲، ۳ و ۴ کمتر از حد متوسط شهر است.با بررسی توزیع فضایی مساجد می توان نتیجه گرفت که مساجد در سطح مناطق مختلف اردبیل به صورت یکسان و برابر توزیع نشده اند. که نشان دهنده این است که در توزیع مساجد بی برنامگی و ناعدالتی وجود داشته است و روش پراکنش خدمات شهری به درستی صورت نگرفته است.

کلیدواژه ها:

" ، تحلیل فضایی" ، کاربری مذهبی" ، اردبیل" ، ، " ، الگوی فضایی"