طراحی چارچوب رهبری کارآفرینانه در آموزش با استفاده از رویکرد فراترکیب

هدف این پژوهش، طراحی چارچوبی جامع برای رهبری کارآفرینانه در آموزش با بهره گیری از رویکرد فراترکیب است. با توجه به پراکندگی و ناهم خوانی مطالعات پیشین، تلاش شد تا با تلفیق نظام مند یافته های کیفی، ابعاد و مولفه های بنیادین این نوع رهبری شناسایی و تبیین شود. جامعه پژوهش شامل کلیه مطالعات منتشرشده در حوزه رهبری کارآفرینانه در آموزش طی سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ در پایگاه های داخلی و بین المللی بود. از میان ۳۹۸ پژوهش شناسایی شده، پس از غربالگری بر اساس معیارهای کیفیت و ارتباط موضوعی، ۳۲ مطالعه واجد شرایط انتخاب و با الگوی هفت مرحله ای سندلوسکی و بارسو تحلیل گردیدند. فرایند کدگذاری منجر به استخراج ۲۷۵ کد باز، ۲۲ مولفه محوری و شش بعد اصلی شد. یافته ها نشان داد که رهبری کارآفرینانه در آموزش پدیده ای چندسطحی و چرخه ای است که از ویژگی های فردی و روان شناختی رهبر آغاز شده، در شایستگی های دانشی و مدیریتی تبلور می یابد و از طریق رهبری تحول گرای آینده نگر، توانمندسازی سازمانی، فرهنگ یادگیری و شبکه سازی آموزشی نهادینه می شود. این مدل می تواند به عنوان چارچوبی نظری و راهنمای عملی برای مدیران آموزشی، سیاست گذاران و توسعه برنامه های تربیت رهبر کارآفرین مورد استفاده قرار گیرد. نتایج پژوهش، ضرورت بازنگری در سیاست های توسعه رهبری آموزشی و تقویت مهارت های نوآورانه و فرصت محور در مدیران مدارس و دانشگاه ها را برجسته می سازد.

کلیدواژه ها:

رهبری کارآفرینانه ، فراترکیب ، توانمندسازی سازمانی ، نوآوری آموزشی