واکاوی فرزندپروری چندفرهنگی در خانواده های اقوام ایرانی: مطالعه کیفی مبتنی بر نظریه داده بنیاد

زمینه: خانواده به عنوان اولین نهاد اجتماعی و یکی از واحدهای مهم و تعیین کننده سرنوشت افراد هر جامعه است. والدین برای مراقبت موثر از کودکان نیازمند دانش خاص، نگرش ها و مهارت های فردی هستند که از طریق آموزش فرزندپروری حاصل می شود. فرهنگ به عنوان مجموعه منحصربه فرد باورها و رفتارهای متعلق به یک گروه قومی، نحوه مراقبت والدین از فرزندان را شکل می دهد. مقالات نظام مند در زمینه شناسایی مولفه های فرزندپروری با رویکرد کیفی از منظر والدین کمتر مورد توجه قرار گرفته است؛ بنابراین واکاوی فرزندپروری چندفرهنگی در اقوام ایرانی ضروری به نظر می رسد.هدف: هدف پژوهش حاضر واکاوی فرزندپروری چندفرهنگی در خانواده های اقوام ایرانی بر اساس نظریه داده بنیاد بود.روش: پژهش حاضر کیفی و از نوع اکتشافی بود که بر اساس نظریه داده بنیاد و به روش (۱۹۹۰)Strauss & Corbin  انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه خانواده های اقوام ایرانی بود. نمونه پژوهش، ۲۸ والد از چهار قوم ایرانی (لر، کرد، ترک، گیلک؛ از هر قوم ۷ نفر) را در بر می گرفت، که به روش نمونه گیری هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری، انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از مصاحبه نیمه ساختاریافته که توسط پژوهشگران طراحی شده بود، استفاده شد. هر مصاحبه بین ۶۰ تا۹۰ دقیقه به طول انجامید. در مرحله تحلیل داده ها از نرم افزار Atlas.ti نسخه ۹ بهره گرفته شد.یافته ها: فرآیند کدگذاری به شناسایی چهار طبقه شامل علل والدمحور، علل فرزندمحور، زمینه های والدمحور و زمینه های فرزندمحور، در قالب ۲۰ مقوله و ۲۴۷ مفهوم منجر شد. برای اعتبارسنجی یافته ها و اطمینان از باورپذیری، انتقال پذیری و تاییدپذیری سوالات مصاحبه و پاسخ مشارکت کنندگان از تکنیک های مانند کنترل اعضاء، کسب اطلاعات موازی و خودبازبینی پژوهشگران استفاده شد.نتیجه گیری: فرزندپروری موثر در عصر حاضر مستلزم آگاهی از شرایط علی و زمینه ای تسهیل کننده بر آن است. این یافته ها کاربردهای نظری، جهت تدوین و اعتباریابی بسته فرزندپروری متناسب با نتایج پژوهش حاضر و کاربردی عملی، جهت ارائه راهبردهای مشاوره ای به منظور ارتقاء مهارت های والدینی در دنیای امروز دارند.

کلیدواژه ها:

اقوام ایرانی ، چندفرهنگی ، خانواده ، نظریه داده بنیاد ، فرزندپروری ، واکاوی