جایگاه حفاظتی Nepeta sahandica، گونه ای انحصاری از شمال غرب ایران

جنسL.  Nepeta از بزرگ ترین جنس های خانواده نعنا (Lamiaceae) در ایران به شمار می رود. ایران، با بیش ترین تنوع و فراوانی گونه ها، یکی از مراکز تنوع و گونه زایی این جنس در جهان است. حدود ۵۴درصد از گونه های Nepeta در ایران انحصاری هستند که تعدادی از آن ها، پراکندگی محدودی دارند و تنها در یک استان مشاهده می شوند، این گونه ها بسیار نادر و از نظر حفاظتی بسیار آسیب پذیر هستند. گونه پونه سای سهندی Nepeta sahandica یکی از گونه های نادر ایران است که رویشگاه های محدودی در شمال غرب ایران در استان های آذربایجان شرقی و در ارتفاعات ۳۶۶۵-۳۰۰۰ متری در کوه سهند در مسیر قله کمال تا قله اصلی و نیز در استان اردبیل، کوه آق داغ و در ارتفاع ۳۰۰۰-۳۳۰۰ متری دارد. جایگاه حفاظتی این گونه بر اساس دستورالعمل اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN) بررسی شد. مجموع مساحت تحت اشغال (AOO) در دو استان، ۴۴/۱ کیلومتر مربع و محدوده پراکندگی یا محدوده حضور آن (EOO)، ۷/ ۱۰۳کیلومتر مربع، برآورد و «در بحران انقراض (CR)» معرفی شد. با توجه به محدود بودن رویشگاه و آسیب پذیری این گیاه، حفاظت در رویشگاه اصلی، توسط ارگان های مرتبط ضروری است و باید در اولویت قرار گیرد. حفاظت خارج از رویشگاه از طریق نگهداری بذر این گونه در بانک ژن منابع طبیعی کشور و کاشت بذر و پرورش آن در ایستگاه های تحقیقاتی با اقلیم مرتبط و باغ گیاه شناسی ملی ایران و نیز بازکاشت آن در رویشگاه های طبیعی، می تواند به حفاظت و احیای این گونه کمک نماید.

کلیدواژه ها:

پهنه های کوهسری ، فلور ایران ، سهند ، دامنه های واریزه ای