بررسی و ارزیابی پارامترهای نشست، جابه جایی و فشار حاصل از داده های ابزاردقیق (مطالعه موردی: سد خاکی گلستان)

هدف: ابزارگذاری و رفتارنگاری سدها به ویژه در سدهای خاکی، یکی از مراحل اساسی و لازم در فرایندهای ساخت و بهره­برداری این سازه­ها بوده و برای کنترل ساخت، تضمین ایمنی و کاهش هزینه­های اجرائی آنها ضروری است. در این تحقیق رفتار سد خاکی گلستان واقع بر رودخانه گرگانرود در استان گلستان در طی دوره زمانی ساخت، اولین آبگیری و نیز دوره بهره­برداری مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. روش پژوهش: برای انجام تحلیل موردنظر، داده­های ابزاردقیق پیزومترها، نشست سنج ها و انحراف سنج های سد خاکی گلستان در طی سه مرحله زمانی فوق (بیش از ۱۵ سال)، استخراج و بر اساس این داده­ها، نشست سد و تغییر شکل­های افقی و قائم آن طبق ضوابط استاندارد بررسی شدند. همچنین نسبت فشار آب منفذی اضافی نیز تحلیل شد. یافته ها: نتایج داده­های ابزاردقیق و نیز مشاهدات پایین­دست مخزن سد نشان داد که اختلاف مقادیر نرخ و میزان نشست بدنه سد در ترازهای بالاتر در مقایسه با ترازهای پایین­تر تا حدودی بیشتر از حد انتظار است. حداکثر مقدار نشست در وسط تاج سد حدود ۵۵ سانتی­متر بود که در مقایسه با محدوده مجاز ۵/۱ ­متری قابل قبول است. همچنین نتایج پیزومترهای پی، آبگذری از دیواره آب­بند با ضریب نفوذپذیری قابل قبول را تایید نمود. نتیجه ­گیری: سد گلستان از نظر میزان انحراف و نشست دارای وضعیت مطلوبی بوده و ابزاردقیق، اعدادی منطقی و در محدوده مجاز را نشان می­دهند. برخی موارد مثل نشت از المان آب­بند اگرچه پایداری سد را به مخاطره نمی­اندازد، اما لازم است موردتوجه قرار گرفته و به کمک تحلیل دقیق­تر داده­های ابزاردقیق و نیز تحلیل رفتار سازه­ای سد مدیریت شود. به طورکلی و بر اساس رفتارسنجی و شواهد حاصل از بازرسی­ها می­توان نتیجه گرفت که سد گلستان پس از گذشت بیش از ۲۲ سال از بهره­برداری آن، در وضعیت مطلوبی از نظر پایداری و ایمنی قرار دارد. نتایج حاصل از پیزومترها و مشاهدات پایین­دست بیانگر کارایی نسبتا مطلوب تنوره و پتوی زهکش است

کلیدواژه ها:

سد خاکی ، رفتارسنجی ، سد گلستان ، ابزاردقیق ، نشست