ابعاد علمی اخلاقی و فقهی انتخاب جنسیت جنین رویکردی میان رشته ای

انتخاب جنسیت جنین موضوعی میان رشته ای است که نیازمند بررسی جامع از منظر پزشکی، اخلاقی، اجتماعی و فقهی می باشد. انتخاب جنسیت جنین امروزه به یکی از جذاب ترین عرصه های دخالت انسان در فرآیند تولیدمثل تبدیل شده است. لذا هدف از انجام این مطالعه ارائه و بررسی دیدگاه های علمی و فقهی درباره انتخاب جنسیت جنین و تحلیل ابعاد گوناگون آن است تا با نگاهی جامع تر هم جایگاه این فناوری ها روشن گردد و هم راهکارهایی برای بهره گیری صحیح و متوازن از آنها در سطح ملی و بین المللی ارائه شود. این پژوهش به شیوه مروری تحلیلی و با بررسی منابع علمی معتبر شامل مقالات، کتب تخصصی و اسناد فقهی و اخلاقی از سال های ۱۳۸۹ تا ۱۴۰۲ دیدگاه های فقهای معاصر و مسائل علمی، اخلاقی و فقهی مرتبط با انتخاب جنسیت جنین و روش های طبیعی و تشخیص ژنتیکی پیش از لانه گزینی (PGD) از پایگاه های اطلاعاتی معتبر فارسی نظیر پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی (SID)، مگیران، سیویلیکا و مجلات متعدد علمی-پژوهشی معتبر تحلیل و مقایسه کرد. این پژوهش نشان می دهد که انتخاب جنسیت جنین پدیده ای چندبعدی است که تحت تاثیر عوامل طبیعی مانند زمان بندی، نزدیکی، رژیم غذایی و محیط (واژن)، عوامل محیطی (مانند استرس، س و آلودگی) و روش های تکنولوژیک پیشرفته مانند جداسازی اسپرم و (PGD) قرار دارد. در نهایت، می توان بیان نمود که روش های طبیعی انتخاب جنسیت ساده و کم هزینه اما غیرقطعی هستند، در حالی که روش های تکنولوژیک مانند PGD دقیق تر اما پرهزینه و پیچیده اند. این روش ها به ویژه لقاح آزمایشگاهی همراه با تشخیص ژنتیکی پیش از لانه گزینی دقیق ترین راه حل ها در انتخاب جنسیت جنین محسوب می شوند. از نظر اخلاقی و فقهی استفاده از این روش ها عموما تنها برای پیشگیری از بیماری های ژنتیکی قابل قبول است و کاربرد غیرپزشکی آن می تواند باعث برهم خوردن تعادل جنسیتی و تبعیض شود.

کلیدواژه ها:

انتخاب جنسیت جنین ، تشخیص ژنتیکی پیش از لانه گزینی ، اخلاق زیستی ، تکنولوژی های تولید مثل ، مسائل اجتماعی اخلاقی و فقهی ، تعیین جنسیت جنین