بررسی اثرات سایتوتوکسیک داروی ضدتومور Topotecan بر سلول های بنیادی خونساز مغز استخوان

داروی TPT به عنوان یکی از داروهای ضد سرطان مهم است که در درمان طیف وسیعی از سرطان ها به کار می رود. علاوه بر اثرات ضد توموری که این دارو بر سلول های سرطانی دارد و باعث القاء آپوپتوز در این سلول ها و از بین رفتن آنها می شود، دارای عوارض جانبی مختلفی است که از جمله مهمترین آنها اثرات سمی بر سلول های خونی است. برخی از این عوارض جانبی عبارتند از اثر مهاری بر روی سلول های میلوئیدی، کاهش تعداد سلول های خونی به خصوص نوتروفیل ها و نیز مهار سلول های خونی که همه اینها سبب افزایش آسیب پذیری در مقابل عوامل عفونی می شود. از این رو هدف از انجام این تحقیق بررسی اثرات سمی داروی TPT بر سلول های بنیادی خونساز مغز استخوان می باشد. پس از جداسازی سلول های غیر چسبنده مغز استخوان از دیگر سلول های موجود در این بافت، سلول های نامبرده در مجاورت غلظت های مختلف داروی TPT و برای مدت زمان های مختلف کشت داده شدند تا زمان مناسب کشت به منظور بررسی های بیشتر انتخاب شود. بدین ترتیب زمان پیش انکوباسیون به صورت شب تا صبح انتخاب شد تا سلول های غیر چسبنده از چسبنده جدا شوند و سپس دو میلیون از سلول های غیر چسبنده در پلیت های جداگانه و در حضور غلظت های ۰، ۱۰، ۲۰، ۴۰، ۸۰ و ۱۶۰ میکروگرم در میلی لیتر داروی TPT و در محیط کشت حاوی سرم ۱۰% برای مدت زمان های ۳، ۵، ۱۲ و ۲۴ ساعت کشت داده شدند. پس از اتمام مدت زمان انکوباسیون به منظور شمارش تعداد سلول های مرده و تعیین درصد بقاء از رنگ تریپان بلو استفاده شد که هسته سلول های مرده را به رنگ آبی در می آورد و هسته سلول های زنده بی رنگ و شفاف باقی می مانند. از رنگ متیل گرین به منظور شمارش تعداد کل سلول های غیر چسبنده مغز استخوان استفاده شد که این رنگ هسته سلول ها را به رنگ سبز در می آورد. نتایج درصد بقای سلول ها پس از رنگ آمیزی با رنگ تریپان بلو طی زمان های مختلف ۳، ۵، ۱۲ و ۲۴ ساعت در جدول زیر آمده است. همانطور که در جدول ۱ مشاهده می شود با افزایش غلظت دارو و نیز افزایش زمان انکوباسیون درصد بقای سلول ها کاهش پیدا می کند. درصد بقای نمونه کنترل پس از ۳ ساعت از ۹۸ به ۹۵ درصد کاهش می یابد و این روند در ۵، ۱۲ و ۲۴ ساعت به ترتیب به ۹۲، ۹۰ و ۸۰ درصد کاهش یافت. نتایج حاصل در شکل ۱ آمده است. با مقایسه تاثیر زمان های مختلف انکوباسیون بر درصد بقای سلول ها، زمان ۱۲ ساعت مناسب می نمود. بدین ترتیب به منظور انجام آزمایشات و تست های مختلف سلول های غیر چسبنده مغز استخوان با زمان پیش انکوباسیون ۳ ساعت از سلول های چسبنده جدا و سپس تحت تیمار ۱۲ ساعته با داروی TPT قرار گرفتند.