تحلیلی بر جریان برگشتی، اهمیت و مقدار آن در ایران و سایر کشورهای جهان

کم آبی یکی از بزرگ ترین چالشهای قرن حاضربه ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک بوده و سرمنشا بسیاری از تحولات مثبت و منفی جهان است. در مقیاس جهانی، کشاورزی فاریاب بزرگترین مصرف کننده آب های زیرزمینی است. جریان برگشتی، آب آبیاری مازادی است که در نتیجه نفوذ عمقی به یک سفره آب زیرزمینی باز می گردد. میزان آب برگشتی به سفره های آب زیرزمینی بسته به اقلیم منطقه، توپوگرافی، خاک، روش آبیاری و مقدار آن بین دو تا بیش از ۷۰ درصد و در ایران بطور متوسط بین ۰/۸ تا ۱۷/۱ درصد است. مقاله مروری حاضر به بررسی پژوهش های مختلف صورت گرفته در زمینه آب برگشتی آبیاری، اهمیت و میزان آن در مناطق خشک و نیمه خشک مانند ایران و سایر کشورها و تاثیر بکارگیری روش های نوین آبیاری بر آن پرداخته است. بطورکلی، میزان آب برگشتی در روش های آبیاری نوین (موضعی، بارانی و ...) در مقایسه با روش های آبیاری غرقابی، در شرایطی که کم آبیاری اعمال نمی شود به مقدار قابل توجهی کاهش یافته و کاهش آلودگی آب های زیرزمینی و شوری خاک را نیز در مناطق مستعد به آلودگی به دنبال دارد. علاوه بر این، با کم آبیاری در مقایسه با آبیاری کامل، مقدار آب برگشتی آبیاری کاهش پیدا خواهد کرد.

کلیدواژه ها:

آبیاری غرقابی ، آبیاری قطره ای ، آلودگی ، سفره آب زیرزمینی ، کم آبیاری