اثرات کشندگی و زیرکشندگی حشره کش های ایمونیت® و ایندومکت® بر ویژگی های زیستی و رشد جمعیتی شب پره مینوز گوجه فرنگی Tuta absoluta (Lepidoptera: Gelechiidae)

شب­پره مینوز گوجه فرنگی (Meyrick) Tuta absoluta، یکی از مهم ترین آفات مزارع و گلخانه­های گوجه­فرنگی در ایران و سرتاسر جهان می­باشد. هدف از انجام این پژوهش، بررسی اثرات کشندگی و زیرکشندگی (LC۲۵) دو حشره­کش ایمونیت و ایندومکت بر فراسنجه­های زیستی و رشد جمعیتی و پیش­بینی سرعت رشد مینوز­گوجه­­فرنگی در شرایط آزمایشگاهی بود. روش مورد استفاده برای انجام زیست­سنجی­ها، غوطه­ورکردن برگ­های گوجه­فرنگی حاوی تخم­های سه روزه شب­پره مینوز گوجه­فرنگی در غلظت­های مورد نظر بود. داده­های به­دست آمده از جدول زندگی، به روش جدول زندگی دوجنسی سن-مرحله رشدی تجزیه شدند. نتایج حاصل از مطالعات اثرات کشندگی نشان داد که تخم­های شب­پره مینوز گوجه­فرنگی حساسیت بیشتری به ایمونیت (۴۱۲/۲۳۹ پی­پی­ام : LC۵۰) نسبت به ایندومکت (۵۴۱/۲۴۷ پی­پی­ام : LC۵۰) داشتند. استفاده از غلظت زیرکشنده حشره­کش ایمونیت باعث افزایش طول دوره تخم (۰۳/۰ ± ۰۴/۳ روز)، شفیرگی (۱۱/۰ ±۳۳/۶ روز) و کل دوره مراحل نابالغ (۲۵/۰ ±۶۷/۲۰ روز) نسبت به حشره­کش ایندومکت گردید. اگرچه اختلاف معنی داری از نظر فراسنجه­های رشد جمعیتی ( نرخ ذاتی، متناهی افزایش جمعیت و نرخ خالص تولیدمثلی) بین حشره­کش­های مورد استفاده وجود نداشت، ولی میزان این فراسنجه­ها در حشراتی که والدین آن ها با غلظت زیرکشنده حشره­کش­ها تیمار شده بودند، نسبت به شاهد کاهش یافت. نتایج حاصل از پیش بینی روند رشد جمعیتی نشان داد که رشد جمعیت شب پره مینوز گوجه­فرنگی در تیمارهای مربوطه با فراسنجه­های رشد جمعیت مطابقت داشت، به طوری که حشرات تیمارشده با حشره­کش­های مذکور، سرعت رشد کمتر و در نتیجه مدت زمان یک نسل (T) طولانی مدت داشتند .مجموع نتایج این تحقیق نشان داد که هر دو حشره­کش می­توانند به طور متناوب در قالب برنامه مدیریت تلفیقی شب­پره مینوز گوجه فرنگی مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

باروری ، جدول زندگی ، حشره کش ، سمیت مزمن ، شب پره مینوز گوجه فرنگی