توان بازدارندگی خاک آلوده به بقایای گیاهی گونه بیگانه زلف پیر برگ عشقهای (Senecio angulatus L.f.) بر برخی از گیاهان بومی

دگرآسیبی یک ابزار مهم در موفقیت استقرار گونه­های بیگانه مهاجم محسوب میشود. زلف پیر برگ عشقهای گیاهی چندساله متعلق به خانواده آفتابگردان و  بومی آفریقای جنوبی است که با اهداف زینتی وارد کشور شده و در شهرهای شمالی دارای جمعیتهای خودرو است. به منظور بررسی توان دگرآسیبی آن، رویش و رشد اولیه پنج گونه گیاهی بومی و محک (یونجه، ذرت، کاهو، خرفه و کاسنی) در خاک آلوده به این گیاه بررسی شد. برای این منظور، مخلوط خاک با ساقه و برگ زلف پیر برگ عشقهای تهیه و به مدت دو و هشت ماه نگهداری شد و سپس گلدانها با این مخلوط پر شد. نتایج مقایسه گونههای مورد بررسی با کمک شاخص پاسخ نشان داد که خاک آلوده اثر بازدارندگی بین ۹۷/۰+ تا ۹۸/۰- بر سبزشدن و رشد رویشی گونهها داشت. پاسخ گیاهان به صفات مورد بررسی در دو زمان نگهداری خاک آلوده متفاوت بود و کاهش بیشتری در میزان سبزشدن در خاک آلوده به مدت هشت ماه مشاهده شد. همچنین بیشترین اثر بازدارندگی در وزن خشک ریشه و ساقه دیده شد. مقایسه گونهها نشان داد که خاک آلوده بر گیاهان یونجه و ذرت به ترتیب با شاخص پاسخ ۲۱/۰- و ۰۳/۰- کمترین و بر کاسنی، خرفه و کاهو به ترتیب ۳۱/۰-، ۳۶/۰- و ۶۱/۰- بیشترین بازدارندگی را در هردو زمان نگهداری دو و هشت ماه داشت. نتایج پژوهش حاضر بیانگر اثرات منفی این گیاه بر رویش گونههای بومی مورد بررسی بوده که میتواند تهدید بزرگی برای سایر گونهها نیز محسوب شود. اعمال برنامههای مدیریتی، نظارت بر کشت و حذف جمعیت­های خودروی این گیاه در سطح کشور امر ضروری محسوب میشود.

کلیدواژه ها:

دگرآسیبی ، رویش ، شاخص پاسخ ، مدیریت ، مهاجم