مدل بهینه سازی چندهدفه برای پاکسازی پسماند بلایای طبیعی با رویکرد حمل ونقل ترکیبی
سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 14
نسخه کامل این مقاله ارائه نشده است و در دسترس نمی باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_DPMK-15-4_002
تاریخ نمایه سازی: 29 بهمن 1404
چکیده مقاله:
زمینه و هدف وقوع بلایای طبیعی منجر به تولید حجم عظیمی از پسماند می شود که پیامدهای جدی زیست محیطی، اقتصادی و اجتماعی دارد. مدیریت ناکارآمد این پسماندها می تواند روند بازسازی را با تاخیر و هزینه های اضافی همراه سازد. هدف این پژوهش توسعه یک مدل بهینه سازی چندهدفه برای پاکسازی پسماندهای ناشی از بلایا با رویکرد حمل ونقل ترکیبی (کامیون–قطار) و اولویت بندی ریسک مناطق آسیب دیده است.
روش در گام نخست، مناطق آسیب دیده با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) بر اساس پنج شاخص ریسک رتبه بندی شدند. سپس مدل پیشنهادی با بهره گیری از روش اپسیلون-محدودیت در قالب هفت مسئله نمونه با ابعاد مختلف پیاده سازی گردید. در این مدل، حداقل سازی زمان اتمام عملیات آواربرداری و حمل پسماند و کاهش هزینه های حمل ونقل و تجهیز زیرساخت ها به عنوان توابع هدف در نظر گرفته شد.
یافته ها نتایج نشان داد که با افزایش ابعاد مسئله، زمان حل به طور قابل توجهی افزایش یافته و مدل در مقیاس های بزرگ تر ماهیت NP-Hard پیدا می کند. نقاط پارتو به دست آمده، تضاد میان اهداف کاهش زمان و کاهش هزینه را تایید کرده و لزوم انتخاب گزینه های سازگار با سیاست های عملیاتی را نمایان ساخت. همچنین مشخص شد که سیستم حمل ونقل ترکیبی نسبت به حالت صرفا جاده ای، به طور میانگین موجب ۳۰.۱٪ کاهش در زمان اتمام عملیات و ۱۱.۳٪ کاهش در هزینه کل شده است. تحلیل بیشتر نشان داد که در فواصل کوتاه، حمل ونقل جاده ای عملکرد بهتری دارد اما با افزایش فاصله، برتری سیستم ترکیبی به طور چشمگیری افزایش می یابد. نتایج اولویت بندی ریسک هم نشان داد که تخصیص منابع به مناطق پرریسک به صورت هدفمند انجام می شود.
نتیجه گیری یافته های پژوهش بیانگر آن است که مدل ارائه شده می تواند به عنوان ابزاری کاربردی برای مدیران بحران در برنامه ریزی پاکسازی پسماند پسابحران مورد استفاده قرار گیرد. به کارگیری حمل ونقل ترکیبی همراه با رویکرد چندمعیاره، علاوه بر ارتقای کارایی و کیفیت تصمیم گیری، امکان تخصیص بهینه منابع به مناطق پرریسک را نیز فراهم می سازد.
کلیدواژه ها:
Natural disaster waste clean-up ، temporary disaster waste management site ، multimodal transportation ، ɛ-constraint method ، پاکسازی پسماند بلایای طبیعی ، سایت موقت مدیریت پسماند بلایا ، حمل ونقل ترکیبی ، روش اپسیلون-محدودیت
نویسندگان
حمیدرضا درویشی
Department of Industrial Engineering, Mazandaran University of Science and Technology, Babol, Iran
جواد رضائیان
Department of Industrial Engineering, Mazandaran University of Science and Technology, Babol, Iran
بابک شیرازی
Department of Industrial Engineering, Mazandaran University of Science and Technology, Babol, Iran
ایرج مهدوی
Department of Industrial Engineering, Mazandaran University of Science and Technology, Babol, Iran
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :