تاثیر چالش های نقشی تعارض و ابهام بر شکل گیری احساس طردشدگی حرفه ای در کارکنان شهرداری شیراز

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر چالش های نقشی تعارض و ابهام بر شکل گیری احساس طردشدگی حرفه ای در کارکنان شهرداری شیراز انجام شد. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه کارکنان رسمی و پیمانی شهرداری شیراز در سال ۱۴۰۳ تشکیل می دادند که تعداد آنها تقریبا ۳۵۰۰ نفر بود. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران ۳۸۴ نفر تعیین شد که به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب و پرسشنامه ها بین آنان توزیع گردید. ابزار گردآوری داده ها شامل دو پرسشنامه استاندارد بود (۱) پرسشنامه چالش های نقشی ریزو، هاوس و لیرتزمن (۱۹۷۰) برای سنجش تعارض نقش و ابهام نقش و (۲) پرسشنامه طردشدگی حرفه ای دانکرلی (۱۹۷۵) برای سنجش احساس طردشدگی. روایی ابزارها به صورت محتوایی و با نظر خبرگان تایید شد و پایایی آنها با محاسبه آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه چالش های نقشی ۰.۸۶ و برای پرسشنامه طردشدگی حرفه ای ۰.۹۱ به دست آمد. تجزیه و تحلیل داده ها در دو سطح توصیفی (میانگین، انحراف معیار) و استنباطی با استفاده از نرم افزارهای SPSS و PLS و به کارگیری روش مدلسازی معادلات ساختاری (SEM) انجام پذیرفت. یافته های پژوهش نشان داد که مدل تحقیق از برازش مطلوبی برخوردار است هر دو متغیر تعارض نقش (با ضریب مسیر ۰.۵۶۶) و ابهام نقش با ضریب مسیر (۰.۳۱۱) تاثیر مثبت مستقیم و معناداری بر شکل گیری احساس طردشدگی حرفه ای دارند. به بیان دیگر، افزایش ادراک کارکنان از تعارض و ابهام در نقش شغلی به طور قابل توجهی منجر به تشدید احساس بیگانگی، انفعال و فاصله روانی آنان از کار و محیط کار می شود. این نتایج بر ضرورت توجه مدیریت شهرداری به طراحی شفاف نقش ها، کاهش انتظارات متعارض و اجرای برنامه های مداخله ای برای بهبود کیفیت زندگی حرفه ای کارکنان تاکید می نماید.

کلیدواژه ها:

چالش های نقشی ، تعارض نقش ، ابهام نقش ، طردشدگی حرفه ای