مقایسه درمان دیالکتیکی-رفتاری (DBT) و طرحواره درمانی در کاهش تکانشگری بیماران مبتلا به اختلال شخصیت مرزی

اختلال شخصیت مرزی (BPD) یکی از اختلالات پیچیده و مزمن روان شناختی است که با ناپایداری هیجانی، روابط بین فردی آشفته و تکانشگری بالا مشخص می شود. تکانشگری یکی از ویژگی های کلیدی این اختلال بوده و ارتباط مستقیمی با رفتارهای پرخطر، از جمله خودزنی، سوءمصرف مواد و تصمیم گیری های آنی دارد. ازاین رو، یافتن درمان های موثر برای کاهش تکانشگری در بیماران مبتلا به BPD اهمیت زیادی دارد. درمان دیالکتیکی-رفتاری (DBT) و طرحواره درمانی دو روش شناخته شده در درمان این بیماران هستند که مکانیسم های متفاوتی برای کاهش تکانشگری دارند. هدف این پژوهش مقایسه اثربخشی درمان دیالکتیکی-رفتاری (DBT) و طرحواره درمانی در کاهش تکانشگری بیماران مبتلا به اختلال شخصیت مرزی است. پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل است. نمونه پژوهش شامل ۴۵ بیمار مبتلا به اختلال شخصیت مرزی بود که به صورت تصادفی در دو گروه آزمایشی (DBT و طرحواره درمانی) و یک گروه کنترل قرار گرفتند. برای سنجش تکانشگری از مقیاس تکانشگری بارت (BIS-۱۱) استفاده شد. گروه های آزمایشی طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت درمان قرار گرفتند، درحالی که گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس (ANCOVA) تجزیه وتحلیل شدند. نتایج نشان داد که هر دو روش درمانی تاثیر معناداری بر کاهش تکانشگری بیماران دارند (۰۵/۰ > p). بااین حال، گروه دریافت کننده درمان دیالکتیکی-رفتاری کاهش بیشتری در تکانشگری نسبت به گروه طرحواره درمانی نشان داد. هرچند هر دو روش درمانی در کاهش تکانشگری موثر بودند، اما درمان دیالکتیکی-رفتاری به دلیل تمرکز بیشتر بر مهارت های تنظیم هیجانی و کنترل رفتارهای تکانشی، اثربخشی بالاتری داشت. این یافته ها نشان می دهد که DBT می تواند گزینه مناسبی برای کاهش تکانشگری در بیماران مبتلا به اختلال شخصیت مرزی باشد.

کلیدواژه ها:

اختلال شخصیت مرزی ، تکانشگری ، درمان دیالکتیکی-رفتاری ، طرحواره درمانی