بررسی اثر کود کمپوست و نیتروژن بر روی صفات مرفولوژیکی پایههای مختلف مرکبات: نارنج، سیترنج و سیتروملو

مرکبات از حدود 08 سال پیش با کاشت پایه های اصلاح شده ارزش اقتصادی و تجاری ویژه ای پیدا کرده است. تولید سرانه ی مرکبات جهان 71 کیلوگرم است ,. که این مقدار در ایران 71 کیلوگرم میباشد. مصرفسرانه ی مرکبات جهان 71 کیلوگرم و این میزان در ایران 80 کیلوگرم برآورد شده است ) FAO1, 2006 and 2011 (. مرکبات، گروه بزرگی از میوه ها شامل انواع پرتقال، نارنگی، لیمو، گریپ فروت و پوملو است. تولیدمرکبات در مناطق مختلف جهان و میزان بالای تولید آن موجب شده که این محصول از اهمیت اقتصادی زیادی برخوردار باشد ) Golein and Adouli, 2011 (. بر مبنای گزارش آمارنامه جهاد کشاورزی در سال7301 ، سطح زیر کشت مرکبات در ایران 018 هزارهکتار برآورد شده است. پرتقال فراوانترین منبع ویتامین ث بوده و همچنین شامل مقادیر قابلتوجهی قند، کربوهیدرات، فلاونوئیدها، روغنهای اسانسی و مواد معدنی می باشد ) Favier, 1995 .) استفاده از کود های شیمیایی معدنی سریع ترین راه برای تأمین عناصر غذایی می باشد. اما هزینه های زیاد مصرف کود، آلودگی و تخریب محیطزیست و خاک، نگران کننده هستند، استفاده از منابع گیاهی و حیوانی قابل تجدید می تواند نقش مهمی در باروری و حفظ فعالیت های بیولوژیکو مواد آلی خاک و سلامت اکوسیستم داشته باشد، مانداگاری و پویایی موجودات خاکزی، مانند هر موجود زنده دیگر به تأمین غذای مناسب و کافی بستگی دارد ) Chu etal,2007 ؛ hattacharyya etal., 2005 .) کمپوست به عنوان یک کود آلی مقرون به صرفه و با ارزش می تواند به عنوان جایگزینی مناسب در کشاورزی پایدار و کشت آلی، ازجایگاه ویژه ای برخوردار باشد ) Sumner, 2000 (. در مورد اثرات مفید کمپوست میتوانبه بهترشدن پایداری خاکدانههای خاک اشاره کرد. کمپوست میتواند موجب افزایش تخلخل خاک و ظرفیت نگهداری آب شود و با تغییر1-Food and Agriculture Organizationاسیدیته خاک موجب رهاسازی عناصر غذایی مورد نیاز گیاه شود )داوری نژاد و همکاران، 1333 (. بقایای گیاهی در مراحل مختلف تجزیه، منبعغذایی طیف وسیعی از ریزجانداران خاکزی میباشند. در این راستا هر چهکربن، انرژی و عناصر غذایی مورد نیاز میکروارگانیسم ها بهتر فراهم گردد افزایش جمعیت میکروبی بیشتر خواهد شد ) Probert, 2005 (. در مرکباتنوع پایه نقش مهمی در کمیت، کیفیت رشد نمو و تولید محصول دارد ( Bassal, 2009 (. پایههای مرکبات در سازگاری با انواع خاک، نحوه پراکنش ریشه و وابستگی مایکوریزایی با هم اختلاف داشته این مسئلهمنجر به بروز اختلاف در غلظت عناصر معدنی برگ آن ها و یا برگ ارقام پیوند شده روی آنها شده و در نهایت رشد رویشی و کمیت و کیفیت میوه تولیدی آن ها تحت تأثیر قرار میگیرد ( Bassal, 2009 (. به طور معمول، ازدیاد مرکبات از طریق پیوند روی پایه هایی که دارای ویژگی های مطلوبی هستند صورت می گیرد. پایه ها می توانند بر قدرت رشدی درخت، روابطآبی، مقاومت به سرما، جذب عناصر معدنی، تعادل هورمونی و کیفیت و کمیت میوه اثر قابل توجهی داشته باشند ) Murkute, 2005 (. بنابراین در درختان پیوندی، توانایی تحمل پایه ها به شرایط نامساعد اهمیت به سزاییدارد. همچنین گزارش شده است که، در مرکبات نیز پایه اثرهای متفاوتی بر میزان رشد رویشی ) Gregorio, 1993 (، میزان کلروفیل ) Garcia- sanches etal., 2002 ( و ترکیبات معدنی ) Jr etal, 2003 ) پیوندک دارد. در این تحقیق اثر کود کمپوست تولیدی صنایع چوب و کاغذ مازندران )کود آلی گرانوله گوگردی( بر رشد رویشی پایههای رایج مرکبات در استان مازندران )نارنج، سیترنج و سیتروملو( مورد بررسی قرار گرفته است.