ارائه الگوی شایستگی منابع انسانی از منظر سعدی شیرازی و کاربست آن در سازمان های دولتی ایران

هدف: شایستگی منابع انسانی از الزامات حیاتی سازمان های کنونی در دنیای متلاطم است، که اهتمام به آن موجب عملکرد و بازده بیشتری شده و نتایج پایداری به جا می گذارد، از این رو با توجه به اهمیت شایستگی، شایسته سالاری و شایسته پروری هدف از پژوهش حاضر ارائه الگوی شایستگی منابع انسانی از منظر سخنان حکیمانه سعدی شیرازی است و اینکه چطور می توان چنین شایستگی هایی را در سازمان های کنونی نهادینه ساخت و منابع انسانی شایسته ای را به جامعه سازمانی معرفی کرد. لذا با توجه به حیاتی بودن نقش منابع انسانی و مسائل ناشی از ضعف شایستگی آن به ویژه در سازمان های دولتی، هدف پژوهش حاضر ارائه الگوی شایستگی منابع انسانی از منظر سعدی شیرازی و کاربست آن در سازمان های دولتی ایران است. از این رو پرسش قابل طرح عبارت است از چه الگویی در جهت بهبود شایستگی منابع انسانی در سازمان های دولتی ایران مناسب و قابل ارائه است؟طراحی/ روش شناسی/ رویکرد: روش پژوهش حاضر از از حیث پارادایم فلسفی از نوع تفسیری، و رویکرد آن کیفی و اکتشافی است و منطق بسط نظری نیز استقرائی بوده و هدف آن کاربردی است که با تحلیل داده های متنی و آرشیوی با استراتژی اسنادی و تحلیل مضمون انجام پذیرفته، بستر پژوهش حاضر گلستان سعدی و نمونه بررسی شده باب اول گلستان سعدی است که شامل ۴۱ حکایت می باشد.یافته ­های پژوهش: یافته های حاصل از تحلیل، عبارتند از شایستگی مدیریتی: ((تصمیم گیری)، (دانش و هوشمندی مدیریتی)، (رهبری و هدایتگری))، شایستگی رفتاری: ((رهبری مشفقانه)، (استقلال رفتاری)، (شهرت رفتاری)، (رفتار شهروندی)، (مدیریت روابط ))، شایستگی اخلاقی: ((وسعت نظر)، (مناعت طبع)، (صحه صدر)، (بلوغ معنوی)، (رادمردی))، شایستگی دانشی ((مدیریت دانش)، (توانمندی دانشی)) و در نهایت شایستگی عملی ((عملگرایی)، (هوشمندی عملی)، (تجربه محوری)، (دقت عمل)) است. دستاورد ویژه پژوهش حاضر که به کاهش شکاف نظری کمک نمود بهره گیری از سخنان حکیمانه سعدی شیرازی و بومی سازی آن با منابع انسانی موجود در سازمان های فعلی است، این پژوهش از حیث تاکید بر شایستگی رهبری بیشترین تناسب را با مدل ارائه شده (مدل T) AIHR دارد (مدل T)، از این رو در صورت کاربرد در سازمان های کنونی موجب نتایج پایدار و رو به آینده خواهد شد.محدودیت­ ها و پیامدها: از حیث محدودیت، تعمیم پذیری نتایج پژوهش به سایر سازمان ها و جوامع، ممکن است با محدودیت هایی مواجه شود. از حیث پیامدها، ارائه الگویی بومی و مبتنی بر فرهنگ ایرانی، می تواند به بهبود عملکرد و بازدهی سازمان های دولتی کمک کند، نهادینه سازی شایسته سالاری و شایسته پروری در سازمان ها، می تواند به ارتقای سطح رضایت شغلی و تعهد سازمانی کارکنان منجر شود و همچنین شناسایی و پرورش منابع انسانی شایسته، می تواند به بهبود ارائه خدمات عمومی و افزایش اعتماد مردم به سازمان های دولتی کمک کند.پیامدهای عملی: پیامدهای عملی پژوهش حاضر، می تواند به صورت قابل توجهی به بهبود عملکرد و فرهنگ سازمان های دولتی ایران کمک کند، مهم ترین پیامد عملی آن، تدوین یک مدل شایستگی بومی است که با الهام از حکمت سعدی، با ارزش های فرهنگی و دینی ایران همخوانی دارد و می تواند جایگزین مدل های غربی شود که اغلب با محیط سازمانی کشور سازگار نیستند، این الگو، به مدیران منابع انسانی اجازه می دهد تا فرآیندهای جذب و استخدام خود را با تاکید بر شایستگی های اخلاقی مانند امانت داری، مسئولیت پذیری و انصاف بازطراحی کنند، همچنین، این پژوهش می تواند مبنای طراحی برنامه های آموزشی و توسعه جدیدی باشد که با استفاده از حکایات و اشعار سعدی، به نهادینه سازی مفاهیم مهمی چون خدمت به مردم و عدالت در میان کارکنان کمک می کند، در نهایت، با ارتقاء اخلاق حرفه ای و افزایش رضایت شغلی، این پژوهش راه را برای ایجاد تحولات عملی در مدیریت منابع انسانی و بهبود فرهنگ سازمانی در بخش دولتی ایران هموار می سازد.ابتکار یا ارزش مقاله: در پژوهش حاضر، با بهره گیری از گنجینه ارزشمند ادبیات فارسی، یعنی گلستان سعدی، به ارائه الگوی شایستگی منابع انسانی پرداخته شده است. این امر، پژوهش را از حالت صرفا نظری و وارداتی خارج کرده و به آن رنگ و بوی بومی و فرهنگی بخشیده است، از این رو استفاده از سخنان حکیمانه سعدی، که ریشه در فرهنگ و ارزش های ایرانی دارد، می تواند به ایجاد ارتباط عمیق تر با مخاطبان و افزایش پذیرش نتایج پژوهش کمک کند، همچنین پژوهش حاضر با شناسایی ابعاد مختلف شایستگی، از جمله شایستگی مدیریتی، رفتاری، اخلاقی، دانشی و عملی، به ارائه الگویی جامع و چند بعدی پرداخته است، این الگو، با توجه به ابعاد مختلف شایستگی، به سازمان ها کمک می کند تا منابع انسانی خود را به طور کامل و جامع ارزیابی و توسعه دهند. همچنین پژوهش حاضر با تاکید بر شایستگی رهبری، با مدل T ارائه شده توسط AIHR همخوانی دارد، که به اهمیت نقش رهبران در توسعه منابع انسانی تاکید می کند. این امر، به سازمان ها کمک می کند تا رهبران شایسته را شناسایی و پرورش دهند و از طریق آنها، منابع انسانی خود را به طور موثر مدیریت کنند. علاوه بر موارد فوق، پژوهش حاضر با ارائه راهکارهای عملی برای نهادینه سازی شایستگی در سازمان های دولتی ایران، به کاهش شکاف بین نظریه و عمل کمک می کند. این امر، موجب می شود تا الگوهای شایستگی را به طور موثر در عمل پیاده سازی کنند و از نتایج آن بهره مند شوند. و در نهایت در این پژوهش با تاکید بر ارائه نتایج پایدار و رو به آینده، به سازمان ها کمک می کند تا منابع انسانی خود را به طور مستمر توسعه دهند و برای آینده آماده شوند.

کلیدواژه ها:

شایستگی ، شایسته سالاری ، مدیریت منابع انسانی ، سازمان های دولتی ، سعدی شیرازی