جداسازی مخمرهای رورست مرکبات و شناسایی جدایه های برتر در مهار بیماری کپک سبز میوه

کپک سبز یکی از مهمترین بیماری های میوه مرکبات در مراحل پس از برداشت و دوره انبارداری می باشد که در صورت عدم مدیریت درست، خسارت های قابل توجهی را ایجاد می کند، هرچند در سال های اخیر با استفاده از قارچکش های شیمیایی می توان این بیمارگر را مدیریت کرد، اما برای کاهش مصرف آفت کش و حذف باقیمانده های سموم، استفاده از سایر روش های مدیریت ضروری می باشد و استفاده از عوامل میکروبی در حوزه کنترل بیولوژیک یکی از این موارد مهم می باشد. بر اساس گزارش های متعدد پیشین در خصوص توانایی مخمرها در مهار بیمارگرها، در این پژوهش توانایی جدایه های مخمرهای بومی  برای مهار بیمارگر کپک سبز، مورد بررسی قرار گرفته است. بدین منظور نمونه های برگ و میوه مرکبات از مناطق مختلف استان مازندران درطی پاییز ۱۴۰۲،  جمع آوری و در آزمایشگاه با استفاده از محیط کشت مالت آگار، جداسازی و خالص سازی شدند. به دلیل تعدد فراوان جدایه ها، از بین مجموعه به دست آمده،  براساس خصوصیات فنوتیپی (شکل، رنگ و حاشیه پرگنه، خصوصیات فیزیولوژیکی و...) نماینده هایی انتخاب و آزمون بیوکنترل بر روی میوه مرکبات با ۴۴ جدایه مخمر انجام شد. آزمون بر روی میوه پرتقال رقم تامسون ناولی انجام شد که در زمان برداشت میزان ماده جامد محلول آن ۱۰ درجه بریکس بود. ابتدا تکه های میوه در داخل سوسپانسیون مخمر با غلظت ۱۰۸سلول در هر میلی لیتر آب سترون، قرار داده و پس از پنج ساعت نگهداری در دمای محیط، ۱۰ میکرولیتر بیمارگر کپک سبز با غلظت ۱۰۴سلول در میلی لیتر در مرکز هر قطعه برش داده شده قرار گرفت. میوه ها به مدت شش روز نگهداری در شرایط انباری  با رطوبت بالای ۹۰ درصد تا زمان بروز علایم بیماری نگهداری شدند. نتایج تجزیه واریانس بر اساس درصد بروز بیماری نشان می دهد در سطح احتمال یک درصد، در بین مخمرها، اختلاف معنی داری از لحاظ توانایی مهار بیمارگر کپک سبز در شرایط انبارداری دارا می باشند. مقایسه میانگین درصد بروز بیماری بر اساس آزمون چند دامنه ای دانکن در سطح یک درصد نشان می دهد مخمرهای دو گروه آماری عملکرد بسیار خوبی داشتند. برای شناسایی این جدایه های برتر از تعیین ترادف ناحیه D۱/D۲ در قسمت Large subunit ribosomal ribonucleic acid (LSU rRNA) استفاده شد.  نتایج نشان می دهد، مخمرهای Hanseniaspora uvarum، Hanseniaspora occidentalis و Pichia kluyveri به عنوان برترین ها بوده اند، به طوری که بعد از شش روز مهار کاملی در بروز و توسعه بیمارگر در مقایسه با شاهد داشته اند.

کلیدواژه ها:

بیوکنترل ، Penicillium digitatum ، اپی فیت ، پس از برداشت ، پرتقال