بررسی و نقد آراء مفسران پیرامون مدلول «اضربوهن» در آیه ۳۴ سوره نساء

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 180

فایل این مقاله در 26 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_SCQ-10-1_003

تاریخ نمایه سازی: 5 بهمن 1404

چکیده مقاله:

عدم درک صحیح از برخی تعابیر قرآنی، باعث شده است تا افرادی، این کتاب را به تجویز خشونت علیه زنان متهم کنند. یکی از این تعابیر، «واضربوهن» در آیه ۳۴ سوره نساء است. این آیه با توجه به مباحث قوامیت مرد و مراحل سه گانه مقابله با نشوز زن، همواره مدنظر فقها و مفسران از یک سو و مناقشه منتقدان قرآن از سوی دیگر بوده است. نتایج این پژوهش که به روش توصیفی و با تحلیل انتقادی آراء مفسران انجام شده، گویای آن است که گفتمان این آیه، متفاوت از گفتمانی است که پژوهش گران در پژوهش های پیشین به آن رسیده و مفسران به تفسیر و تحلیل مراحل آن پرداخته اند. نوشتار پیش رو با توجه به سیر مراحل «ضرب» در آیه مذکور، «ضرب زن» را غیر از زدن، تنبیه و آزار زن به هر شکل مطلق و مقید آن دانسته و این مسئله، برخلاف کرامت زن و در تعارض با آموزه های دینی است. بر اساس این آیه، راهکارهای بهبود روابط زناشویی به ترتیب: وعظ، هجر (دوری در بستر خواب و پشت کردن به همسر) و پس ازآن مرحله ضرب (دوری از بستر خواب) به عنوان یک امر ارشادی، ترتیبی و تربیتی معرفی شده است.

نویسندگان

محمد شریفی

وابستگی سازمانی اول: دانشیار، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه یزد، ایران. وابستگی سازمانی دوم(مامور): دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اهل بیت علیهم السلام، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

زهرا محمدی

طلبه سطح ۳، مرکز تخصصی ریحانه الرسول جویبار، جویبار، ایران.

محمد صادق حیدری

استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم ...
  • ابن بابویه قمی، محمدبن علی (شیخ صدوق)، (۱۴۰۱ ق): «من ...
  • ابن عاشور، محمدبن طاهر، (۱۴۰۵ ق): «التحریر و التنویر»، تونس: ...
  • ابن عربی، محی الدین، (۱۳۷۶): «احکام القرآن»، حلب: نشر علی ...
  • ابن عطیه اندلسی، عبدالحق بن غالب، (۱۴۲۲ ق): «المحرر الوحیز ...
  • ابن فارس، احمدبن فارس، (۱۴۰۴ ق): «معجم مقاییس اللغه»، قم: ...
  • ابن مثنی، ابوعبیده معمر، (۱۳۸۱ ش): «مجاز القرآن»، قاهره: الخانجی ...
  • ابن منظور، محمدبن مکرم، (۱۴۰۸ ق): «لسان العرب»، بیروت: دارالتراث ...
  • ابوسلیمان، عبدالحمید احمد، (۲۰۰۱ م): «ضرب المراه»، مجله الاسلامیه المعرفه، ...
  • اردبیلی، احمدبن محمد (مقدس اردبیلی)، (بی تا): «زبده البیان فی ...
  • اصفهانی، بهاءالدین محمدبن الحسن (فاضل هندی)، (۱۴۱۶ ق): «الجامع الاحکام ...
  • امین اصفهانی، نصرت بیگم، (بی تا): «مخزن العرفان در تفسیر ...
  • آلوسی، محمودبن عبدالله، (۱۴۱۵ ق): «روح المعانی فی تفسیر القرآن ...
  • آهنگر داودی، مژگان؛ حسین نتاج، ناهید؛ فتاحی زاده، فتحیه، (۱۴۰۱): ...
  • آیت اللهی، زهرا و جمعی از نویسندگان، (۱۳۹۵): «دانش خانواده ...
  • براریان، رقیه؛ حلیمی جلودار، حبیب الله، (۱۳۹۸): «مطالعه تطبیقی نشوز ...
  • بلخی، مقاتل بن سلیمان، (۱۴۲۳ ق): «تفسیر مقاتل بن سلیمان»، ...
  • پورمولا، سید محمد هاشم و جلالی، حسن، (۱۳۹۴): «بررسی فقهی ...
  • تحلیل روان شناختی نشوز و راهکارهای سه گانه قرآن [مقاله ژورنالی]
  • جبعی عاملی، زین الدین، (۱۴۱۴ ق): «مسالک الافهام الی تنقیح ...
  • جعفری، یعقوب، (۱۳۷۶): «تفسیر کوثر»، قم: هجرت ...
  • جوادی آملی، عبدالله، (۱۳۸۴): «حق و تکلیف در اسلام»، قم: ...
  • جوادی آملی، عبدالله، (۱۳۹۲): «تفسیر تسنیم»، چاپ چهارم، قم: اسرا ...
  • حرعاملی، محمدبن حسن، (۱۴۱۴ ق): «وسائل الشیعه»، تحقیق: موسسه آل ...
  • حسینی جرجانی، سیدامیرابوالفتح، (۱۴۰۴ ق): «آیات الاحکام»، تهران: نوید ...
  • حکیم باشی، حسن، (۱۳۸۰): «آیه نشوز و ضرب زن از ...
  • حمیری، نشوان بن سعید، (۱۴۲۰ ق): «شمس العلوم و دواء ...
  • خوانساری، سیداحمد، (۱۳۶۴): «جامع المدارک»، تهران: صدوق، چاپ دوم ...
  • راغب اصفهانی، حسین بن محمد، (۱۳۸۷): «مفردات فی غریب القرآن»، ...
  • راوندی، قطب الدین ابوالحسین، (۱۴۰۵ ق): «فقه القرآن»، تحقیق: سیداحمد ...
  • زبیدی، محب الدین ابی فیض، (۱۴۱۴ ق): «تاج العروس من ...
  • زمخشری، محمود، (۱۴۰۳ ق): «الکشاف عن حقایق التنزیل»، بیروت: دارالفکر ...
  • سیوطی، جلال الدین عبدالرحمن، (۱۴۱۴ ق): «الدر المنثور فی تفسیر ...
  • شاهرودی، محمدرضا و بشارتی، زهرا، (۱۳۹۹): «بازپژوهی ضرب زنان در ...
  • شاه عبدالعظیمی، حسین، (۱۳۶۳): «تفسیر اثنی عشری»، تهران: میقات ...
  • شحرور، محمد، (۲۰۰۶ م): «الکتاب و القرآن قراءه معاصره»، بیروت: ...
  • طباطبایی، سیدمحمدحسین، (۱۳۸۸): «المیزان فی تفسیر القرآن»، قم: دفتر انتشارات ...
  • طبرسی، فضل بن حسن، (۱۳۵۱): «مجمع البیان فی تفسیرالقرآن»، ترجمه: ...
  • طبرسی، فضل بن حسن، (۱۴۱۲ ق): «جوامع الجامع»، قم: حوزه ...
  • طبری، ابوجعفر محمدبن جریر، (۱۴۱۲ ق): «تفسیر طبری»، بیروت: دارالمعرفه ...
  • طریحی، فخرالدین بن محمد، (۱۳۷۵): «مجمع البحرین»، تهران: مرتضوی، چاپ ...
  • طیب، سیدعبدالحسین، (۱۳۷۸): «الطیب البیان فی تفسیر القرآن»، تهران: انتشارات ...
  • عروسی حویزی، عبدعلی بن جمعه، (۱۴۱۵ ق): «تفسیر نور الثقلین»، ...
  • غروی نائینی، نهله، حامد مصطفوی فرد، (۱۳۹۳): «بررسی رویکرد مفسران ...
  • فتاحی زاده، فتحیه؛ حسین نتاج، ناهید؛ طاهری، سارا، (۱۴۰۰): «رویکردی ...
  • فخر رازی، ابوعبدالله محمدبن عمر، (۱۴۲۰ ق): «التفسیر الکبیر»، بیروت: ...
  • فراهیدی، خلیل بن احمد، (۱۴۰۱ ق): «العین»، قم: هجرت، چاپ ...
  • قرطبی، محمدبن احمد، (بی تا): «الجامع لاحکام القرآن»، بیروت: دارالفکر ...
  • قریشی، سیدعلی اکبر، (۱۳۷۱): «قاموس قرآن»، تهران: دارالکتب الاسلامیه ...
  • قریشی، سیدعلی اکبر، (۱۳۷۷): «تفسیر احسن الحدیث»، تهران: بنیاد بعثت، ...
  • قزوینی، محمدبن یزید، (بی تا): «سنن ابن ماجه»، بیروت: دارالفکر ...
  • قطب، سیدبن قطب بن ابراهیم، (۱۳۸۷): «فی ظلال القرآن»، ترجمه: ...
  • مدرسی، سیدمحمدتقی، (۱۴۱۹ ق): «من هدی القرآن»، تهران: دارمحیی الحسین ...
  • معرفت، محمدهادی، (۱۳۸۲): «مجموعه مقالات اسلام و فمینیسم»، تهران: معارف ...
  • معرفت، محمدهادی، (۱۳۸۸): «شبهات و ردود»، قم: التمهید ...
  • مغنیه، محمدجواد، (۱۴۲۴ ق): «التفسیر الکاشف»، قم: دارالکتاب الاسلامی ...
  • مکارم شیرازی، ناصر، (۱۳۷۴): «تفسیر نمونه»، تهران: دارالکتب الاسلامیه ...
  • مکی بن ابی طالب، ابومحمد حموش بن محمد، (۱۴۰۵ ق): ...
  • تطور دیدگاه ها در تفسیر آیه 34 سوره نساء [مقاله ژورنالی]
  • نجفی، محمدحسن، (۱۴۰۴ ق): «الجواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام»، ...
  • نظام الاعرج، حسین بن محمد، (۱۴۱۶ ق): «غرائب القرآن و ...
  • Wadud, A.(۱۹۹۹): “Qur’an and Women: Rereading the Sacred Text from ...
  • نمایش کامل مراجع