سازوکارهای رفتاری انتقال بین نسلی تنظیم هیجان ناسازگار در خانواده های درگیر استرس های سلامت محور

هدف: پژوهش حاضر با هدف کشف و توصیف سازوکارهای رفتاری انتقال بین نسلی تنظیم هیجان ناسازگار در خانواده های ایرانی درگیر استرس های سلامت محور مزمن انجام شد. روش: مطالعه کیفی با رویکرد پدیدارشناسی تفسیری (IPA) بر روی ۱۸ نفر (۹ والد و ۹ فرزند بالغ فرزند آنان) از ۹ خانواده ساکن تهران که حداقل پنج سال با بیماری جدی یا معلولیت طولانی مدت یکی از اعضای هسته خانواده زندگی کرده بودند، اجرا شد. نمونه گیری هدفمند و سپس نظری تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده ها از طریق ۲۷ مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق (میانگین ۱۱۸ دقیقه) گردآوری و با روش IPA استاندارد تحلیل شد. یافته ها: پنج تم کلان پدیدار شد: (۱) مدل سازی خاموش-منفجرشونده، (۲) سکوت حفاظتی به عنوان قرارداد خانوادگی نانوشته، (۳) روایت سازی فاجعه آمیز و انتقال معانی تهدیدکننده، (۴) محرومیت از فرصت های تمرین تنظیم هیجان از طریق بیش حمایتی یا بیش تنبیهی، و (۵) چرخش معکوس و انتقال متقابل در بزرگسالی فرزندان. این سازوکارها به صورت چرخه ای خود-تداوم بخش عمل کرده و تنظیم هیجان ناسازگار را به میراث خانوادگی تبدیل می کنند. نتیجه گیری: استرس سلامت محور مزمن در فرهنگ ایرانی از طریق فرآیندهای رفتاری میکرو، معنا سازی مشترک و قراردادهای ضمنی خانوادگی، تنظیم هیجان ناسازگار را به طور عمیق و پایدار بین نسل ها منتقل می کند. مداخلات بالینی موثر در این جمعیت باید چندنسلی، فرهنگ محور و متمرکز بر شکستن سکوت حفاظتی و بازسازی روایت های فاجعه آمیز باشد.

کلیدواژه ها:

انتقال بین نسلی ، تنظیم هیجان ناسازگار ، استرس سلامت محور مزمن ، خانواده ایران