بومی سازی و اعتبارسنجی برنامه آموزشی مبتنی بر تکنولوژی آموزشی و یادگیری تطبیقی برای کاهش تعارضات زناشویی در زوجین ایرانی

تعارضات زناشویی یکی از پیش بینی کننده های اصلی طلاق، اختلالات روانی و کاهش سرمایه اجتماعی در ایران است. بر اساس آمار مرکز آمار ایران (۱۴۰۳)، ۳۳.۵٪ طلاق ها در دو سال نخست ازدواج رخ می دهد که نشان دهنده نیاز فوری به مداخلات پیشگیرانه و در دسترس است. هدف پژوهش حاضر، بومی سازی و اعتبارسنجی یک برنامه آموزشی هوشمند مبتنی بر تکنولوژی آموزشی و یادگیری تطبیقی برای کاهش تعارضات زناشویی در زوجین ایرانی بود. این مطالعه با طرح توسعه و اعتباریابی، در دو مرحله انجام گرفت: (۱) طراحی محتوای فرهنگی حساس با مشارکت ۱۰ خبره (تحلیل دلفی، CVR=۰.۸۴، CVI=۰.۸۲)، و (۲) پیاده سازی سامانه تحت وب و اعتبارسنجی روایی/پایایی آن در یک نمونه ۱۲۰ زوجی (۲۴۰ نفر) از تهران، اصفهان و شیراز. ابزارهای گردآوری داده شامل فرم کوتاه پرسشنامه تعارضات زناشویی گلاتمن (MCI؛ اعتباریابی فارسی: احمدی و رضایی، ۱۴۰۱)، پرسشنامه رضایت زناشویی ENRICH و مقیاس کاربرپذیری (SUS) بود. یافته ها نشان داد سامانه دارای روایی سازه (CFA: CFI=۰.۹۴، RMSEA=۰.۰۶)، پایایی بالا (αMCI=۰.۸۹، αSUS=۰.۸۵) و اثربخشی خودگزارش شده (۸۶٪ کاهش تعارض در ۳ هفته) است. الگوریتم تطبیقی، موفق به شخصی سازی محتوا بر اساس عمق تعارض و سبک یادگیری شد. این پژوهش، نخستین تجربه جهانی در ادغام همزمان سه مولفه درمان رفتاری-یکپارچه (IBCT)، یادگیری تطبیقی و بومی سازی فرهنگی در یک سامانه یکپارچه برای زوج درمانی آنلاین است.

کلیدواژه ها:

بومی سازی فرهنگی ، تعارضات زناشویی ، تکنولوژی آموزشی ، یادگیری تطبیقی ، زوج درمانی هوشمند