اثر تزریق مواد معدنی و ویتامینی در اواخر آبستنی بر مصرف خوراک، تولید و ترکیبات شیر، کیفیت آغوز و ناهنجاری های متابولیکی

سابقه و هدف: یکی از مهم ترین چالش های زندگی گاوهای شیری، عبور آنها از مرحله تنش زای فیزیولوژیکی انتقال است. استرس باعث افزایش بروز تغییرات و اختلالات متعدد در تولید مثل، غدد درون ریز، عملکرد حیوانات و به ویژه تولید و ترکیب شیر آنها می شود. از طرفی اواخر بارداری با کاهش مصرف ماده خشک و افزایش نیاز به انرژی همراه است که به نوبه خود باعث تعادل منفی انرژی در حیوان می شود. تعادل منفی انرژی همچنین استرس اکسیداتیو و گونه های فعال اکسیژن را افزایش می دهد که مقاومت ایمنی را کاهش می دهد و حیوان را مستعد ابتلا به بیماری های پس از زایمان، کاهش تولید شیر و خطر حذف می کند. مواد معدنی و ویتامین ها به عنوان آنتی اکسیدان برای بهبود سیستم ایمنی در گاوهای شیری ضروری هستند و مصرف مواد معدنی و ویتامین های بالاتر از حد نیاز پیش بینی شده، به ویژه در شرایط استرس زا و حساس، می تواند بر بهره وری گاوهای شیری تاثیر مثبت بگذارد. بنابراین، تامین کافی ویتامین ها و مواد معدنی برای اطمینان از انتقال بهینه از بارداری به شیردهی مهم است.مواد و روش ها: پژوهش حاضر به منظور بررسی تاثیر تزریق برخی عناصر معدنی و ویتامین ها در اواخر آبستنی گاوها بر مصرف خوراک، تولید و ترکیبات شیر، کیفیت آغوز و ناهنجاری های متابولیکی با استفاده از ۳۲ گاو آبستن دوره انتقال در قالب یک طرح کاملا تصادفی با ۴ تیمار و ۸ تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل: ۱) گروه شاهد (عدم تزریق مکمل ویتامینی و معدنی)، ۲) تیمار دریافت کننده مکمل ویتامینی تزریقی، ۳) تیمار دریافت کننده مکمل معدنی تزریقی و ۴) تیمار دریافت کننده مکمل ویتامینی و معدنی تزریقی بود. تزریق مکمل ها در ۲۸ روز قبل زایش انجام شد. مکمل ویتامینی شامل ویتامین های A, D۳, E, B۱, B۲, B۳, B۶, B۱۲, C و مکمل معدنی شامل کلسیم، مس، منیزیم و فسفر بود. دز تزریق مکمل مواد معدنی ۱۰۰ میلی لیتر و دز تزریق مکمل ویتامینی ۲۰ میلی لیتر بود. جهت تعیین مقدار ماده خشک مصرفی روزانه پیش از وعده خوراک جدید پس آخور جمع آوری و توزین می شد. تاریخ روز زایمان جهت بررسی طول دوره آبستنی ثبت گردید. گوساله ها بعد از تولد وزن شده و زمان دفع جفت نیز ثبت شد. مقدار تولید و ترکیبات شیر و آغوز اندازه گیری و ثبت گردید. وضعیت بدنی گاوها ۲۱ روز پیش از زایش، روز زایش و ۲۱ روز پس از زایش بر اساس مقیاس ۱ تا ۵ ثبت شد. وقوع ناهنجاری های متابولیکی شامل ورم پستان بالینی، جفت ماندگی، سخت زایی و لنگش در تیمارهای مختلف ثبت تعداد دام های مبتلا بیان شد. یافته ها:تزریق مواد معدنی و ویتامین بر نمره وضعیت بدن ۲۱ روز قبل از زایمان، روز زایمان و پس از زایمان تاثیری نداشته است (P<۰.۰۵). تزریق مواد معدنی و ویتامین بر میزان آغوز اول شیردهی، درصد چربی، پروتئین، لاکتوز، کل جامدات، جامدات غیرچرب و شاخص بریکس آغوز گاوهای دریافت کننده تاثیری نداشت. تزریق همزمان مواد معدنی، ویتامین ها و مواد معدنی و ویتامین ها باعث افزایش درصد جامدات غیرچرب و میزان لاکتوز، پروتئین، کل جامدات، جامدات غیرچرب و کاهش نیتروژن اوره و تعداد سلول های سوماتیک شد (P<۰.۰۵). تزریق مواد معدنی و ویتامین باعث افزایش وزن تولد گوساله ها و کاهش زمان دفع جفت در گاوها شد (P<۰.۰۵)، اما تاثیری بر طول مدت آبستنی و دمای رکتوم گاوها نداشت. تزریق مواد معدنی و ویتامین تعداد حیوانات مبتلا به ورم پستان، لنگش و جفت را کاهش داد. به طوری که ورم پستان در گروه ویتامین ها و جفت باقیمانده در گروه ویتامین ها، مواد معدنی و ویتامین ها + مواد معدنی صفر گزارش شد.نتیجه گیری: با توجه به بهبود عملکرد تولیدی و تولید مثلی گاوها، تزریق مواد معدنی و ویتامین ها در اواخر دوره آبستنی به گاوها توصیه می گردد.

کلیدواژه ها:

بیماری متابولیکی ، دوره انتقال ، گاو شیری ، مواد معدنی ، ویتامین