ارائه الگوی آینده پژوهی در نظام سلامت (مورد مطالعه دانشگاه علوم پزشکی تبریز)

نظام سلامت ایران با چالش هایی نظیر کمبود نیروی انسانی، ضعف زیرساخت ها، نابرابری دسترسی و نیاز به فناوری های نوین روبرو است. این پژوهش با هدف ارائه الگوی آینده پژوهی در نظام سلامت دانشگاه علوم پزشکی تبریز، عوامل کلیدی موثر را شناسایی و سناریوهای ممکن را ترسیم می کند. پژوهش کاربردی، توصیفی–تحلیلی و با رویکرد ترکیبی (کیفی–کمی) انجام شد. جامعه آماری شامل خبرگان، سیاست گذاران و هیئت علمی دانشگاه بود که با نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. داده های کیفی از مصاحبه نیمه ساختاریافته با تحلیل مضمون استخراج شد. عوامل کلیدی در پنج محور (نیروی انسانی، زیرساخت ها و منابع مالی، عدالت در دسترسی و سیاست گذاری، فناوری و نوآوری، کیفیت خدمات) با تحلیل اثرات متقابل و سناریونویسی بررسی گردید. نتایج نشان داد محورهای «فناوری و نوآوری» و «عدالت در دسترسی» نقش راهبردی و تاثیرگذار دارند، در حالی که «کیفیت خدمات» و «منابع انسانی» بیشتر وابسته به عوامل دیگرند. چهار سناریو ترسیم شد: ۱) مطلوب (نظام سلامت هوشمند و عادلانه)، ۲) میانه (پایداری نسبی و کندی تحول)، ۳) بحرانی (افزایش نابرابری و فرسودگی منابع انسانی)، ۴) نوآورانه (تحول فناورانه و بازمهندسی). یافته ها تاکید دارند آینده پژوهی با تقویت فناوری، عدالت دسترسی و مهارت های آینده نگر نیروی انسانی، به پایداری و تاب آوری نظام سلامت کمک می کند. در نهایت پیشنهاد شد که سیاست گذاران از ابزارهای آینده پژوهی و نظام پیش بینی مستمر برای آمادگی تحولات آینده بهره گیرند.

کلیدواژه ها:

آینده پژوهی ، نظام سلامت ، دانشگاه علوم پزشکی تبریز ، تحلیل اثرات متقابل ، سناریونویسی