زن، خانواده و هویت فرهنگی در آثار نظامی

نظامی گنجوی، شاعر برجسته ی پارسی گوی قرن ششم هجری یکی از بزرگترین نامهای ادبیات کلاسیک ایران است که آثارش به دلیل غنای ادبی عمق محتوایی و زیبایی هنری همچنان مورد توجه پژوهشگران ادیبان و علاقه مندان به فرهنگ و ادب پارسی قرار دارد. مجموعه آثار او که به خمسه» یا «پنج گنج» شهرت دارد شامل پنج مثنوی ارزشمند به نامهای مخزن الاسرار، خسرو و،شیرین لیلی و مجنون هفت پیکر و اسکندر نامه است این آثار نه تنها شاهکارهای ادبی محسوب میشوند، بلکه آیینه ای از مسائل اجتماعی فرهنگی و انسانی دوران نظامی هستند در میان موضوعات متنوعی که در این آثار مطرح شده،اند نقش،زن خانواده و هویت فرهنگی از جایگاه ویژه ای برخوردار است نظامی با مهارت بینظیر خود در داستان سرایی و شخصیت پردازی این مفاهیم را به شکلی عمیق و هنرمندانه در آثارش به تصویر کشیده است. حکیم نظامی از اولین شاعران زبان فارسی است که در دفاع از حقوق زن و بیان فضایل و کمالات او داد سخن داده و مظلومیتش را فرا یاد آورده است. شاید یکی از دلایل آن این باشد که در طول زندگی از چشمه زلال محبت مادر و عشق پاک همسر بهره مند بوده است که شاعر را بر آن داشته تا در منظومههای خود نگرش مثبت و والایی نسبت به زن از خود نشان دهد. از دیدگاه او زن شخصیتی خردمند و مدبر دارد و میتواند راهنمای خوبی برای مرد باشد. این مقاله سیر تحول و اوج گرفتن نگاه نظامی به زن را بررسی میکند تا مقام ویژه ی او را با توجه به جامعه ی مردسالار آن روز نشان دهد. در اندیشه ی نظامی زن ضعیفه نیست بلکه بازتاب زیباییهای پروردگار.است تدابیر او راهنمای مردان بزرگ و حتی پادشاهان قدرتمند است و نشان می دهد که چه بسا زنانی با اعمال و کردار،سنجیده در کشورداری و پادشاهی عملکردی با شکوه تر از مردان روزگار به یادگار گذاشته اند.

کلیدواژه ها:

زنان ، نظامی ، گنجوی ، ادبیات و شعر فارسی ، عشق ، خمسه نظامی