بررسی چالش های رحم اجاره ای در قانون ایران

رحم اجاره ای به عنوان روشی نوین برای درمان ناباروری، امکان فرزندآوری را برای زوج های نابارور فراهم می کند، اما در ایران با چالش های متعدد حقوقی، فقهی، اجتماعی و اخلاقی مواجه است. قانون نحوه اهدای جنین به زوجین نابارور (۱۳۸۲) به طور غیرمستقیم به این موضوع اشاره دارد، اما فقدان مقررات خاص و جامع، ابهاماتی در زمینه نسب، مالکیت، و حقوق طرفین ایجاد کرده است. قراردادهای رحم اجاره ای به صورت خصوصی تنظیم می شوند و در صورت بروز اختلاف، مانند امتناع مادر جایگزین از تحویل نوزاد، فقدان مبنای قانونی، رسیدگی قضایی را دشوار می کند. از منظر فقهی، رحم اجاره ای با رعایت شروط محرمیت جایز شمرده شده، اما اختلاف نظر فقها در مورد نسب و احتیاط در ازدواج با خویشاوندان مادر جایگزین، پیچیدگی هایی به همراه دارد. تجاری سازی رحم و خطر سوءاستفاده از زنان فقیر، با اصول اخلاقی فقه مغایرت دارد. از نظر اجتماعی، دلبستگی عاطفی مادر جایگزین به نوزاد در حدود ۱۵% موارد به اختلاف منجر می شود و زوج اصلی با اضطراب و حس گناه مواجه می شوند. خطر انتقال بیماری های عفونی و انگ فرهنگی در جامعه سنتی ایران نیز از دیگر مشکلات است. مشاوره روانشناختی ناکافی و نبود نظارت بر هزینه ها، چالش ها را تشدید می کند. این مقاله با بررسی این مسائل، پیشنهادهایی مانند تدوین قانون جامع، الزام مشاوره روانشناختی، غربالگری پزشکی، و حمایت از مادر جایگزین از طریق بیمه و حقوق اجتماعی ارائه می دهد تا تبعات منفی کاهش یابد و این روش به طور موثرتری اجرا شود.

کلیدواژه ها:

رحم اجاره ای ، قانون ایران ، چالش های حقوقی ، فقه شیعه ، مسائل اجتماعی ، اخلاق پزشکی