حسینیه ها به مثابه الگوی معماری آئینی ایران (بررسی حسینیه سادات اخوی تهران دوره قاجار)

صدیقه معین مهر * استادیار گروه معماری واحد تهران جنوب دانشگاه آزاد اسلامی تهران ایران (نویسنده مسئول) * پست الکترونیکی: [e-mail] صرف نظر از ویژگیهای شکلی وجود آئینهایی در میان اهل تشیع برای بزرگداشت حماسه حسینی علیه السلام) از دوران ائمه آشکار است. حسینیه ها از پر شمارترین فضاهای دینی و مذهبی در جهان تشیع هستند به طوری که تقریبا در همه محلههای شیعی دست کم یک حسینیه وجود دارد بنابراین شاید یکی از بدیهی ترین سوالها این باشد که چرا در سرزمینهای،شیعی فضایی منفک از مسجد یا حتی در کنار برای مراسم عاشورایی اختصاص یافته است؟ آیا این امر بر مبنای تناسب کاربری،کالبد صورت پذیرفته یا تحولی اجتماعی فرهنگی است؟ دوره قاجار به دلیل گرایشات مذهبی شاهان قاجار به عنوان یکی از ادوار مهم در تاریخ ایران در زمینه ارج نهادن به احداث بناهای مذهبی آئینی شناخته میشود در این دوره حسینیه ها از جایگاه ویژه ای برخوردار شدند حسینیهها به عنوان شاخص و المان هویت ساز از جایگاه والا و ارزشمندی برخوردار هستند لیکن در ارتباط با الگوی معماری به کار رفته در این بناها مطالعات چندانی صورت نگرفته است لذا با توجه به جایگاه ویژه و ارزشمندی که آئینهای عاشورایی در نزد مردم دارند اهمیت و ضرورت فضایی درخور و پاسخگو به انتظارات عزاداران از فضا و برآمده از آرمانهای ایشان در برگزاری آئین سوگواری سیدالشهدا محسوس است. روش تحقیق در این پژوهش کیفی و از نوع توصیفی و تحلیلی است. دادهها از طریق مشاهده میدانی و کتابخانه ای جمع آوری شده اند. در این راستا حسینیه سادات اخوی تهران با قدمت ۲۰۰ ساله در دوره قاجار مورد بررسی قرار میگیرد هدف از این پژوهش بررسی حسینیه به مثابه الگوی معماری آئینی ایرانی - اسلامی است وجود معنای قدسی و بالاخص انگارههای معنوی در هر شهر و محله می تواند زمینه ساز ماندگاری و جاودانگی محیط و فضا و بروز مکانی ماندگار و جاودان مانند حسینیه گردد. واژه های کلیدی حسینیه ماندگاری دوران قاجار، حسینیه سادات اخوی.

کلیدواژه ها:

حسینیه ، ماندگاری ، دوران قاجار ، حسینیه سادات اخوی