بررسی تاثیر آموزش مبتنی بر ارزشهای اخلاقی بر افزایش همدلی، کاهش پرخاشگری و بهبود روابط بین فردی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش مبتنی بر ارزشهای اخلاقی بر افزایش همدلی، کاهش پرخاشگری و بهبود روابط بین فردی دانش آموزان انجام شد. پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان پایه متوسطه اول مدارس دولتی شهر کرمانشاه در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از این میان ۶۰ دانش آموز (۳۰ دختر و ۳۰ پسر) با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه ۴۵ دقیقه ای تحت آموزش مبتنی بر ارزشهای اخلاقی قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل برنامه عادی مدرسه را دریافت کردند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه همدلی مهرابیان، پرسشنامه پرخاشگری باس و پری، و پرسشنامه مهارت های بین فردی فترو بود. داده ها با استفاده از آزمون t وابسته و تحلیل های توصیفی و آماری اثر اندازه، اثر کوهن (Cohen's d) تحلیل شدند. نتایج نشان داد که آموزش مبتنی بر ارزشهای اخلاقی تاثیر معناداری بر افزایش همدلی دانش آموزان داشته است، به طوری که میانگین همدلی از ۳۸.۷۶ به ۴۶.۷۴ افزایش یافته و آزمون t وابسته نشان داد این تغییر بسیار معنادار است (۱۰.۹۲ = p۷۰.۰۰۱، t (۱.۴۱=d. همچنین آموزش موجب کاهش معنادار پرخاشگری کل و زیرمقیاسهای آن شامل پرخاشگری بدنی، پرخاشگری کلامی، خشم و خصومت شده است، به گونه ای که میانگین پرخاشگری کل از ۶۰.۶۶ به ۵۰.۶۰ کاهش یافته و آزمون t وابسته تغییرات را معنادار نشان داد (۱۲۱، ۰۰۱، d، p). میانگین زیرمقیاسها نیز به شکل قابل توجهی کاهش یافته است. علاوه بر این، روابط بین فردی دانش آموزان پس از آموزش بهبود یافته و میانگین آن از ۳۰.۵۹ به ۳۸.۱۷ افزایش یافته است که آزمون t وابسته این تغییر را معنادار نشان داد (۱۰.۵۲، ۰.۰۰۱، p). می توان نتیجه گرفت آموزش مبتنی بر ارزشهای اخلاقی یک مداخله موثر برای افزایش همدلی، کاهش پرخاشگری و ارتقای روابط بین فردی دانش آموزان است و می تواند به عنوان یک راهکار عملی و کاربردی در محیط مدارس مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

آموزش مبتنی بر ارزشهای اخلاقی ، همدلی ، پرخاشگری ، بهبود روابط بین فردی