روایت پژوهی مسیر طولانی تا یک لبخند تجربه یک معلم در کاهش اضطراب جدایی دانش آموز کلاس اول

مسیر طولانی تا یک لبخند تجربه یک معلم در کاهش اضطراب جدایی دانش آموز کلاس اول صبح اولین روز مهر بود. آسمان هنوز رنگ پریده بود و هوا بوی ترکیب هیجان و ترس میداد؛ همان بویی که همیشه در آغاز سال تحصیلی در فضا می پیچد وارد حیاط مدرسه شدم و نگاه بچه ها پر از امید و اضطراب یکی یکی به چشمم میخورد اما در میان همه خنده ها و اشتیاقها، صدای گریه ای صاحب این تیز و بلند مثل آژیر فضای صبحگاهی را شکافت کد ۱ - توصیف فضای آغازین مدرسه و نشانههای هیجانی دانش آموز. صدا «آرین بود؛ پسری ریز نقش با چشمانی درشت و اشک آلود که دستش را محکم به بازوی مادرش چسبانده بود. مادرش سعی میکرد با لبخند مصنوعی و نگاهی نگران او را آرام کند اما مقاومت آرین بی پایان بود او داد میزد من نمیام من نمیخوام مدرسه برم!» (کد: بچه های دیگر با کنجکاوی نگاه میکردند و برخی میخندیدند این وضعیت نه تنها بروز اضطراب جدایی و واکنشهای اولیه (کودک) برای آرین بلکه برای سایر دانش آموزان هم میتوانست آزاردهنده باشد. آرام جلو رفتم کنار آرین نشستم و در حالی که صدایم را نرمتر از همیشه کردم گفتم آرین جان میخوای امروز فقط با من بیای کلاس و هیچ کاری نکنی؟ فقط بشین و تماشا کن.» نگاهش پر از در نهایت با تشویق مادر و کمی تردید بود اما دست از بازوی مادرش برنداشت (کد ۳ - استفاده از زبان آرام و ایجاد حس امنیت اولیه اصرار ملایم. من وارد کلاس شد او را روی نیمکت کنار پنجره نشاندم تا نور طبیعی و دیدن حیاط کمی اضطرابش را کاهش دهد (کد: تنظیم محیط فیزیکی متناسب با نیاز کودک مضطرب). اما در تمام مدت دو ساعت اول نه چیزی نوشت و نه لبخند زد. فقط سرش پایین بود و گاهی به سمت در نگاه میکرد، انگار منتظر فرصتی برای فرار است کد ۵) - مشاهده واکنش اجتنابی مداوم در محیط. بعد از مدرسه با مادرش گفت و گو کردم فهمیدم آرین تک فرزند است پدرش در شهر دیگری کار میکند و او تا به حال هیچوقت جدید به مهدکودک یا جمع مشابه نرفته است خانه برایش تمام دنیا بود و جدایی از مادر ترسی عمیق در او ایجاد کرده بود (کد: شناخت پیش زمینه خانوادگی و عوامل موثر بر اضطراب جدایی. برنامه مداخله ای کوچک من تصمیم گرفتم برای آرین یک برنامه تدریجی بنویسم؛ برنامه ای که سه اصل داشت ۱ ایجاد احساس امنیت هیچ فشار مستقیم برای مشارکت فوری ۲ حمایت همسالان استفاده از یک همکلاسی آرام و مهربان به عنوان همیار. افزایش تدریجی حضور مستقل کوتاه کردن حضور مادر در مدرسه و جایگزینی آن با حمایت من و دوستانش (کد: تدوین طرح مداخله با رویکرد تدریجی برای شروع یک صندلی نزدیک میزم گذاشتم و اجازه دادم آرین در دو روز اول فقط آنجا بنشیند، بدون الزام به نوشتن یا فعالیت. تنها شرط این بود که دست از مادرش جدا کند و داخل کلاس بماند. روز سوم «محمدطاها»، دانش آموزی مهربان و خوش برخورد داوطلب شد که کنارش بنشیند و آرام با او حرف بزند کد ۸ – استفاده از حمایت همسالان برای کاهش اضطراب. همزمان با بچه های کلاس جلسه ای کوچک گذاشتم و با زبانی کودکانه درباره «ترسهای طبیعی» حرف زدیم؛ به آنها گفتم که هر کسی گاهی میترسد و وظیفه ما کمک به یکدیگر است. از بچه ها خواستم وقتی آرین آرام مینشیند یا کوچکترین مشارکتی دارد برایش دست بزنند کد ۹ - آموزش همدلی و همیاری اجتماعی

کلیدواژه ها:

معلم ، اضطراب ، جدایی ، دانش آموز ، کلاس اول