بررسی رابطه مهارت های اجتماعی و رفتارهای تحصیلی در دانش آموزان

هدف از پژوهش حاضر، بررسی رابطه میان مهارت های اجتماعی و رفتارهای تحصیلی در میان دانش آموزان دوره متوسطه اول است. در سال های اخیر، تاکید بسیاری بر اهمیت مهارت های نرم و شایستگی های اجتماعی در بهبود عملکرد تحصیلی و تعاملات درون مدرسه ای دانش آموزان شده است. مهارت هایی نظیر همدلی، کنترل هیجانات، مسئولیت پذیری، همکاری و حل مسئله، نه تنها در کیفیت روابط بین فردی موثر هستند، بلکه در شکل گیری رفتارهای تحصیلی مطلوب مانند توجه در کلاس، پیگیری تکالیف، مشارکت در فعالیت های گروهی و تعامل موثر با معلم نیز نقش کلیدی ایفا می کنند. در این مطالعه توصیفی–همبستگی، جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان متوسطه اول شهر امیدیه در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ بوده اند. نمونه ای ۱۵۰ نفره از دانش آموزان (۷۵ دختر و ۷۵ پسر) به شیوه تصادفی خوشه ای انتخاب و مورد ارزیابی قرار گرفتند. برای سنجش مهارت های اجتماعی از پرسش نامه استاندارد گارسیا و ترک (۱۹۹۲) و برای ارزیابی رفتارهای تحصیلی از چک لیست رفتاری مدرسه (با تاکید بر رفتارهای مرتبط با یادگیری، مسئولیت پذیری و تعامل با معلم) استفاده شد. داده ها با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه تحلیل گردید. نتایج نشان داد که میان سطح مهارت های اجتماعی دانش آموزان و کیفیت رفتارهای تحصیلی آن ها رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (r=۰.۵۹, p<۰.۰۱). تحلیل رگرسیون نیز نشان داد که مولفه هایی مانند همدلی، مسئولیت پذیری و همکاری، قوی ترین پیش بینی کننده های رفتارهای تحصیلی مطلوب هستند. این یافته ها حاکی از آن اند که مهارت های اجتماعی نه تنها بر جنبه های عاطفی و ارتباطی زندگی دانش آموزان تاثیر دارند، بلکه به طور مستقیم با بهبود عملکرد تحصیلی و رعایت نظم و قواعد آموزشی مرتبط اند. بر اساس نتایج پژوهش، پیشنهاد می شود که مدارس دوره متوسطه اول برنامه های مدون آموزش مهارت های اجتماعی را در قالب فعالیت های فوق برنامه، کارگاه های عملی و آموزش غیرمستقیم در دستور کار خود قرار دهند. همچنین، تقویت ارتباط بین مشاوران مدرسه و خانواده ها به منظور هماهنگ سازی انتظارات رفتاری و آموزشی می تواند زمینه ساز تقویت رفتارهای تحصیلی در دانش آموزان شود.

کلیدواژه ها:

مهارت های اجتماعی ، رفتارهای تحصیلی ، دانش آموزان متوسطه اول ، مسئولیت پذیری ، همبستگی روانی تربیتی