ماهیت حقوقی قصاص نفس و عضو از منظر فقه اسلامی و حقوق ایران

قصاص به عنوان یکی از مهمترین نهادهای کیفری در فقه اسلامی و حقوق ایران نقش محوری در تحقق عدالت کیفری و حمایت از حقوق بزه دیدگان ایفا می کند. در این مقاله ماهیت حقوقی قصاص نفس و عضو با تاکید بر منابع فقه امامیه و قانون مجازات اسلامی مورد بررسی قرار می گیرد. ابتدا مفهوم، مبانی مشروعیت و اهداف قصاص تبیین می شود؛ سپس شرایط تحقق تفاوت های قصاص نفس و عضو، و نیز آثار مترتب بر اجرای آنها بررسی می گردد. این پژوهش نشان می دهد که قصاص نه تنها ابزاری برای پاسخ به بزه دیدگی است، بلکه در چارچوب فقه اسلامی با مفاهیمی چون عدالت، بازدارندگی و مصالح اجتماعی پیوند دارد. در نهایت، با تحلیل تطبیقی میان فقه و قوانین موضوعه ایران تلاش شده است تا نقاط افتراق و اشتراک این دو نظام در حوزه قصاص روشن گردد. روش تحقیق در این مقاله، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانه ای است.

کلیدواژه ها:

قصاص ، قصاص نفس ، قصاص عضو ، فقه اسلامی ، حقوق ایران ، قانون مجازات اسلامی ، عدالت کیفری ، حقوق کیفری اسلام