نقش دسترسی به پارک های شهری بر سلامت روان بانوان (مطالعه موردی: شهر اردبیل)

سلامت روان زنان، به عنوان یکی از مولفه های کلیدی سلامت عمومی، تحت تاثیر عوامل محیطی از جمله کیفیت و دسترسی به فضاهای عمومی شهری قرار دارد. با گسترش شهرنشینی و افزایش تنش های روانی، بررسی نقش پارک های شهری در ارتقای سلامت روان بانوان، به ویژه در شهرهای متوسط، ضرورتی روزافزون یافته است. پژوهش حاضر باهدف بررسی تاثیر دسترسی به پارک های شهری بر سلامت روان بانوان، در شهر اردبیل انجام شد. این مطالعه با روش توصیفی- تحلیلی و رویکرد کاربردی، بر پایه داده های حاصل از ۴۰۰ پرسش نامه گردآوری شده از طریق نمونه گیری تصادفی سیستماتیک انجام گرفت. ابزار پژوهش شامل ۵۸ گویه در قالب پنج شاخص اصلی: کالبدی-فضایی، فرهنگی-اجتماعی، امنیت، دسترسی، و سلامت روان بود. نتایج تحلیل داده ها با آزمون تی­تک نمونه، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه نشان­داد که شاخص های کالبدی-فضایی (میانگین ۳.۱۷) و فرهنگی-اجتماعی (میانگین ۳.۰۵) از وضعیت نسبتا مطلوبی برخوردار بودند. بین سلامت روان با دسترسی به پارک های شهری (ضریب همبستگی ۶۳/۰) و شاخص فرهنگی-اجتماعی (۰.۶۳) رابطه مثبت و معناداری مشاهده شد. همچنین، نتایج تحلیل رگرسیون بیانگر آن بود که شاخص های کالبدی-فضایی (۲۳۹/۰β=) و فرهنگی-اجتماعی (۱۳۱/۰β=) بیشترین تاثیر را بر سلامت روان داشته اند درحالی که شاخص ایمنی و امنیت معنادار نبود. افزون بر این، دسترسی به پارک های شهری (۱۴۵/۰β=) و عوامل فرهنگی-اجتماعی (۱۷۷/۰β=-) تاثیر معناداری بر کاهش افسردگی بانوان نشان دادند. در مجموع، یافته های پژوهش بر ضرورت طراحی و بهبود زیرساخت های کالبدی و اجتماعی فضاهای سبز شهری، به منظور ارتقای سلامت روان بانوان تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

فضای عمومی ، فضاهای سبز شهری ، کیفیت زندگی شهری ، کاهش استرس ، رفاه بانوان