ارزیابی عملکرد ژنوتیپ متحمل به ریزش کنجد در آرایش کاشت و تراکم‎های مختلف در اقلیم گرم و خشک جنوب شرق

آزمایشی طی دو سال ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ در مزارع پژوهشی دو مرکز تحقیقات کشاورزی در استان‎های کرمان (جیرفت) و سیستان و بلوچستان (زابل) به صورت بلوک‎های خرد شده (نواری) در قالب طرح پایه بلوک‎های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. در این پژوهش اثر فاصله ردیف‎های۳۰، ۴۵ و ۶۰ سانتی‎متری و فاصله گیاهان روی ردیف‎های ۵، ۸، ۱۱ و ۱۴ سانتی‎متری بر عملکرد، اجزای عملکرد، درصد روغن و عملکرد روغن ژنوتیپ متحمل به ریزش کنجد مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد عملکرد دانه در منطقه زابل تحت تاثیر هیچ کدام از تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت. در منطقه جیرفت و در تمامی سطوح تیماری فاصله بین گیاهان، کشت در فواصل ردیف ۳۰ سانتی‎متری در مقایسه با سایر فواصل بین ردیف (۴۵ و ۶۰ سانتی‎متر) از برتری معنی‎داری در سطح پنج درصد برخوردار بود. حداکثر عملکرد دانه در این منطقه از آرایش کاشت ۱۴×۳۰ سانتی‎متر (۲۴ بوته در مترمربع) به مقدار ۱۴۳۰ کیلوگرم در هکتار بدست آمد. همچنین نتایج نشان داد که پتانسیل عملکرد ژنوتیپ متحمل به ریزش در منطقه زابل در مقایسه با متوسط عملکرد کنجد در این منطقه پایین‎تر بود و بنابراین کشت این ژنوتیپ در منطقه زابل توجیهی ندارد. در مقابل، حداکثر عملکرد دانه بدست آمده از این ژنوتیپ تا ۳۰۰ کیلوگرم در هکتار از متوسط عملکرد دانه کنجد در منطقه جیرفت بیشتر بود. بنابراین ژنوتیپ متحمل به ریزش بویژه در آرایش کشت ۱۴×۳۰ سانتی‎متر پتانسیل قابل قبولی برای کشت در منطقه جیرفت دارد.

کلیدواژه ها:

اجزای عملکرد ، درصد روغن دانه ، عملکرد دانه ، فواصل بین ردیف