اثرات متقابل تنش خشکی و قارچ میکوریزا بر گیاه باقلا و شته سبز نخودفرنگی Acyrthosiphon pisum

تنش خشکی از مهم ترین تنش های غیرزیستی و از عمده ترین فاکتورهای محیطی محدود کننده رشد و نمو گیاهان و تولید محصولات کشاورزی می باشد. استفاده از هم زیست های مفید مانند قارچ میکوریزا به گیاه در شرایط تنش خشکی کمک می کنند. در این پژوهش اثر متقابل سطوح مختلف تنش خشکی و قارچ میکوریزا روی دو رقم گیاه باقلا و یکی از آفات مهم آن یعنی شته سبز نخود فرنگی (Acyrthosiphon pisum) مطالعه شد. شاخص های رشدی گیاه باقلا و شاخص های زیستی و رشد جمعیت شته سبز نخودفرنگی اندازه گیری و بررسی شد. نتایج حاصل از آزمایش سال اول نشان دهنده اثر متقابل تنش خشکی با قارچ میکوریزا روی شاخص های سطح برگ و وزن تر گیاه و همچنین اثر متقابل سه طرفه بین رقم گیاه، تنش خشکی و قارچ میکوریزا روی شاخص سطح برگ گیاه بود. در آزمایش سال دوم نتایج نشان داد که تنش خشکی باعث کاهش شاخص های رشدی گیاه مانند ارتفاع گیاه و تعداد برگ گیاه می شود. همچنین تنش خشکی روی شاخص های زیستی شته سبز نخودفرنگی مانند بقاء، طول عمر و مرگ و میر اثر منفی داشت و همچنین اثر متقابل دو طرفه تنش خشکی و قارچ میکوریزا روی شاخص بقاء شته اثرگذار بود. با توجه به نتایج به دست آمده از این پژوهش می توان گفت تنش خشکی شدید اثرات قابل ملاحظه ای بر گیاه و شته دارد و می تواند بر عملکرد گیاه باقلا و همچنین جمعیت شته سبز نخودفرنگی تاثیر داشته باشد. البته اثر متقابل تنش خشکی و قارچ میکوریزا بر رشد گیاه و همچنین بقاء شته قابل چشم پوشی نیست.

کلیدواژه ها:

بقاء تغییرات جمعیتی آفات ، روابط گیاه-حشره ، شاخص های رشد گیاه ، قارچ های هم زیست