سقوط قاهره، طلوع الموت: روایت انشقاق مذهبی، پژواکی از خیزش اندیشه مستقل در برابر سلبطه فکری

پژوهش حاضر با هدف تحلیل انشقاق نزاریه از خلافت فاطمی، به مثابه بازتابی از تقابل دو سنت فکری ایرانی و مصری در جهان اسلام، انجام شده است. برخلاف برداشت های رایج که این انشقاق را صرفا نتیجه اختلاف بر سر جانشینی امام می دانند، این مطالعه نشان می دهد که نزاریه در حقیقت تبلور فلسفه عقل گرای ایرانی در برابر ساختار باطن گرای مصری بوده است. در سنت فکری قاهره، معرفت دینی از طریق سلسله مراتب روحانی و تاویل الهامی منتقل می شد، در حالی که در سنت ایرانی، تاویل با تکیه بر عقل، فلسفه و استقلال معرفتی صورت می گرفت.

کلیدواژه ها:

اسماعیلیان ، نزاریان ، مستعلویان ، حسن صباح ، الموت