بررسی تطبیقی مبانی فقهی و قانونی حمایت از حریم خصوصی در ایران و مصر با تاکید بر مسئولیت مدنی مرتکب

حریم خصوصی به عنوان یکی از مهم ترین مصادیق حقوق بشری، ریشه در آموزه های دینی و قواعد فقهی دارد و در حقوق موضوعه کشورها نیز به تدریج جایگاه مشخصی یافته است. این پژوهش با رویکرد تطبیقی، به بررسی مبانی فقهی و قانونی حمایت از حریم خصوصی در دو نظام حقوقی ایران و مصر می پردازد، با تمرکز ویژه بر مسئولیت مدنی شخصی که این حریم را نقض می کند. در بخش فقهی، به مبانی ای همچون قاعده لاضرر، حرمت تجسس، حرمت غیبت و اصل کرامت انسانی پرداخته شده که هم در فقه امامیه (در ایران) و هم در فقه شافعی و مالکی (در مصر) قابل شناسایی اند. از حیث حقوقی، قوانین اساسی هر دو کشور به صراحت بر حفظ حریم خصوصی تاکید دارند؛ با این حال، در نظام حقوقی ایران، ضمانت اجرای مدنی بر مبنای قواعد عام مسئولیت مدنی و اصل تسبیب توسعه یافته، در حالی که در مصر، با وجود پیشرفت های نسبی در قانون مدنی و جزا، هنوز برخی خلاهای اجرایی و تفسیری در زمینه تحقق مسئولیت مدنی ناشی از نقض حریم خصوصی مشاهده می شود. این تحقیق با تحلیل تطبیقی، نقاط قوت و ضعف دو نظام حقوقی را شناسایی کرده و نتیجه می گیرد که برای تضمین عملی حقوق اشخاص در برابر نقض حریم خصوصی، باید علاوه بر تبیین دقیق مبانی فقهی، چارچوب های قانونی نیز به صورت صریح، موثر و با ضمانت اجرای قوی تدوین و اجرا شوند. در پایان، پیشنهادهایی برای اصلاح و تقویت بسترهای تقنینی و قضایی در هر دو کشور ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

حریم خصوصی ، مسئولیت مدنی ، فقه تطبیقی ، حقوق ایران و مصر ، حمایت قانونی از حریم شخصی