بررسی حقوق مدنی کودک در نظام حقوقی ایران با تاکید بر حق ارث و ولایت

کودکان، به عنوان یکی از آسیب پذیرترین اقشار جامعه، نیازمند حمایت های ویژه و همه جانبه در ابعاد مختلف حقوقی، اجتماعی و اخلاقی هستند. در این میان، حقوق مدنی کودکان جایگاه خاصی دارد، چرا که مستقیما با هویت، اراده، اموال و سرنوشت آنان در ارتباط است. در نظام حقوقی ایران، گرچه اصل حمایت از کودک مورد پذیرش قرار گرفته، اما بررسی دقیق نشان می دهد که در برخی حوزه ها از جمله ارث و ولایت، چالش هایی نظری و عملی همچان وجود دارد. حق ارث کودک، به ویژه در مواردی مانند تولد پس از فوت مورث یا شرایط خاص نسب، با پیچیدگی های فقهی و قانونی روبه رو است. از سوی دیگر، مسئله ولایت به عنوان مهم ترین ابزار حمایتی از کودک، در تعارض میان ولایت قهری، وصایت و قیمومت، گاه از هدف حمایتی خود فاصله می گیرد. در این تحقیق، تلاش شده است تا با رویکردی تحلیلی، وضعیت حقوقی کودک در حوزه ارث و ولایت در نظام حقوقی ایران بررسی شود و نواقص، ابهامات یا خلاهای موجود شناسایی گردد. تحلیل تطبیقی بین قواعد فقهی و مقررات قانونی، و نیز ارزیابی عملکرد دادگاه ها در اجرای مقررات مربوط به ارث و ولایت کودک، بخش مهمی از محتوای پژوهش را تشکیل می دهد. همچنین راهکارهایی جهت اصلاح، تبیین یا تقویت نظام حقوقی حمایتی کودکان پیشنهاد خواهد شد. یافته های تحقیق نشان می دهد که هرچند اصول کلی نسبت به حقوق کودک پذیرفته شده اند، اما در مقام اجرا، ناهماهنگی های تقنینی و تفاسیر محدودکننده ی قضایی می توانند به تضعیف حقوق مدنی کودک بینجامند.

کلیدواژه ها:

حقوق مدنی کودک ، حق ارث ، ولایت قهری ، قیمومت ، نظام حقوقی ایران