زیست شناسی حشره پسیل (Psyllopsis repens Log.) در رویشگاه های زبان گنجشک در استان همدان

پسیل زبان گنجشک Psyllopsis repens Log. (Hom: Liviidae) یکی از آفات مهم است که با تغذیه از شیره گیاهی، موجب تغییر شکل و پیچیدگی برگ های درخت زبان گنجشک (Fraxinus angustifolia Vahl.) می شود. در این پژوهش، چرخه زندگی حشره، طول دوره زندگی، تعداد سنین پورگی، نحوه زمستان گذرانی، تعداد نسل حشره و تعدادی از دشمنان طبیعی آن در رویشگاه های زبان گنجشک در استان همدان بررسی شد. مطالعات در سه نقطه رویشگاهی با ارتفاع ۱۵۵۰ تا ۲۴۰۰ متر از سطح دریا، در شرایط طبیعی و طی سال های ۹۶-۱۳۹۵ انجام شد. زمستان گذرانی حشره به صورت تخم در اطراف جوانه ها و درز و شکاف های روی تنه بود. این حشره در سال، دو نسل دارد و هر نسل دارای پنج سن پورگی است. پوره های سن یک در نسل اول هم زمان با تورم و شکفتن جوانه ها در اواسط فروردین ماه و حشرات کامل این نسل در اواخر اردیبهشت ماه ظاهر شدند. بالغین نسل اول پس از ظهور، جفت گیری و تخم ریزی نمودند. با طی دوره انکوباسیون تخم های نسل اول (تابستانه) به مدت ۷-۱۰ روز، پوره های سن یک در اواسط خردادماه و حشرات کامل نسل دوم بعد از طی سنین پورگی در اواخر مردادماه ظاهر شدند. نحوه خسارت حشره در نسل اول با تغذیه از شیره گیاهی و ایجاد پیچیدگی در برگ های نوظهور اوایل فصل بود، اما در نسل دوم، با تغذیه پوره ها از شیره گیاهی و تمرکز در جوانه انتهایی، باعث توقف رشد طول شاخه ها بود. دوره انکوباسیون تخم های نسل دوم (زمستانه) طولانی بود و بیش از ۲۰۰ روز طول کشید. دشمنان طبیعی متعددی روی آفت جمع آوری شد که عبارت بودند از: سن های شکارگرAnthocoris nemoralis (Fabricius, ۱۷۹۴)  و Orius minutus (Linnaeus, ۱۷۵۸) و زنبورهای پارازیتوئید Psyllaephagus claripes (Trjapitzin, ۱۹۶۷) و Marietta picta (André, ۱۸۷۸). نتایج این تحقیق، عملکرد مدیریت آفت را بهبود خواهد بخشید.

کلیدواژه ها:

زبان گنجشک ، پسیل ، زیست شناسی ، همدان