نقش سامانه های اطلاعات جغرافیایی (GIS) در ارتقای مدیریت دولتی و حکمرانی داده محور

سامانه های اطلاعات جغرافیایی (GIS) به عنوان یکی از نوآوری های تحول آفرین در مدیریت دولتی شناخته می شوند. این فناوری با فراهم سازی بستر گردآوری، تحلیل و تجسم داده های مکانی، ظرفیت چشمگیری برای ارتقای تصمیم گیری مبتنی بر شواهد، شفافیت، نهادی، کارآمدی اداری و کیفیت خدمات عمومی دارد. با توجه به ادعای برخی مطالعات مبنی بر اینکه بیش از ۸۰ درصد داده های مورد استفاده در نهادهای دولتی ماهیت مکانی دارند، نقش GIS در حکمرانی داده محور بیش از پیش اهمیت یافته است. این مطالعه مروری بر پایه ۳۲ منبع لاتین، زیان، یافته های پژوهش های بین المللی را در پنج محور اصلی طبقه بندی و تحلیل می کند: کارآمدی و شفافیت، اداری، توسعه شهر های هوشمند، آموزش و ظرفیت سازی منابع انسانی حکمرانی، داده و مشارکت شهروندان در بستر دولت الکترونیک. نتایج نشان می دهد که اگرچه GIS به طور گسترده موجب بهبود اثربخشی و پاسخگویی دولت ها شده، اما تحقق کامل ظرفیت های آن با چالش هایی همچون کمبود زیرساخت های پایدار، هزینه های سنگین پیاده سازی و نگهداری، ضعف مهارت های تخصصی و نبود استانداردهای داده ای یکپارچه مواجه است. تجربه کشورها بیانگر آن است که موفقیت GIS صرفا به پیشرفت های فناورانه وابسته، نیست بلکه مستلزم اصلاحات، نهادی، سرمایه گذاری در سرمایه انسانی و تقویت فرهنگ مشارکت شهروندی است. با توجه به خلاء موجود در ادبیات فارسی درباره ابعاد مدیریتی و سیاستی GIS، این مقاله می کوشد چارچوبی تحلیلی برای بهره گیری بهینه از این فناوری در ارتقای حکمرانی و خدمات عمومی ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

سامانه اطلاعات جغرافیایی ، مدیریت دولتی ، حکمرانی داده محور ، دولت الکترونیک ، شهر هوشمند