مروری بر ظرفیت ها و چالشهای ذخیره سازی زیرزمینی هیدروژن در منطقه غرب آسیا

ذخیره سازی زیرزمینی هیدروژن (Underground Hydrogen Storage) به عنوان یکی از ستونهای اصلی در زنجیره تامین انرژی، پاک به ویژه برای گذار به اقتصاد کم کربن جایگاهی حیاتی در آینده انرژی جهان دارد. منطقه غرب آسیا با توجه به ویژگیهای زمین شناختی متنوع بسترهای مستعدی برای این فناوری نوین فراهم کرده است. در این مقاله مروری ظرفیتهای مختلف زمین شناسی شامل مغارهای نمکی، مخازن متروک نفت و گاز، آبخوانهای شور، غارهای سنگی، لایه های زغال سنگ و سازندهای کلسیتی به دقت بررسی شدهاند. همچنین، کاربردهای روزافزون هوش مصنوعی در مدل سازی رفتاری مخازن، پیش بینی خطرات ژئوشیمیایی و بهینه سازی اقتصادی پروژه ها به عنوان یک ابزار تحول آفرین در توسعه UHS معرفی شده است. از سوی دیگر، روند فزاینده تولید مقالات علمی در این حوزه، همراه با شکل گیری چارچوبهای قانونی و حتی فقهی دینی در برخی کشورهای منطقه نشان دهنده درک اهمیت راهبردی این فناوری است. آموزههای دینی در خصوص مسئولیت نسبت به محیط زیست و عدالت بین نسلی میتوانند به پشتوانهای مهم برای افزایش پذیرش عمومی تبدیل شوند. با این حال چالشهای متعددی همچون انتخاب محل مناسب، واکنشهای شیمیایی و میکروبی در محیطهای زیر سطحی، هزینههای اجرایی بالا، بی ثباتی اقتصادی - سیاسی، تهدیدات امنیتی و در نهایت، ضعف در پذیرش اجتماعی از سوی جوامع محلی، موانعی اساسی بر سر راه توسعه UHS در منطقه هستند. با این وجود، ترکیب ظرفیتهای فنی علمی و فرهنگی دینی غرب آسیا میتواند این چالشها را به فرصت تبدیل کرده و منطقه را به یکی از بازیگران اصلی در ذخیره سازی امن و پایدار هیدروژن در جهان بدل سازد.

کلیدواژه ها:

هیدروژن ، سبز ، ذخیره سازی زیرزمینی هیدروژن ، مخازن متروک نفت و گازی ، هوش مصنوعی ، مغارهای نمکی ، منطقه غرب آسیا