بازتاب میل به جاودانگی در متون حماسی با تکیه بر سرور عیدانی* شاهنامه فردوسی

این جستار به تحلیل مفهوم جاودانگی در شاهنامه فردوسی و مقایسه آن با حماسه های جهانی مانند ایلیاد و اودیسه می پردازد. با روش توصیفی-تحلیلی نتایج نشان میدهد که در شاهنامه میل به جاودانگی عمدتا از طریق نام نیک و فر ایزدی متجلی می شود که رویکردی اخلاق محور دارد در مقابل حماسه های غربی مانند ایلیاد بیشتر بر پذیرش مرگ مندی انسان تاکید دارند. مطالعه تطبیقی شخصیتهایی مانند اسفندیار با رویین تنی اما ضعف چشمان و آشیل با مصونیت جز در پاشنه نشان می دهد که هر دو قهرمان، علیرغم برخورداری از تواناییهای فوق طبیعی، نقاط ضعفی مرگبار دارند. با این تفاوت که در شاهنامه، جاودانگی بیشتر از طریق ارزشهای معنوی مانند عدالت و پاک دستی قابل دستیابی است، در حالی که در ایلیاد، مرگ بخشی اجتناب ناپذیر از تقدیر قهرمانان محسوب میشود. این پژوهش از طریق مقایسه این دو مکتب فکری، به درک بهتر تفاوتهای جهان بینی ایرانی و غربی در مواجهه با مرگ و جاودانگی کمک می کند. یافته ها حاکی از آن است که فردوسی با تاکید بر اخلاق و معنویت راه حلی منحصر به فرد برای غلبه بر ترس از فنا ارائه داده است.

کلیدواژه ها:

میل به جاودانگی ، متون حماسی ، کهن الگو ، مرگ ستیزی