صفات رشدی، اجزای عملکرد و عملکرد دانه عدس (Lens culinaris L.) در کشت مخلوط با جو

مقدمه و اهداف: این پژوهش برای بررسی صفات رشدی، اجزای عملکرد و عملکرد دانه عدس (Lens culinaris Medik.) در کشت مخلوط با جو(Hordeum vulgare L.) اجرا گردید. مواد و روش­ها: این پژوهش در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار و پنج تیمار در سال ۱۳۹۶ در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز انجام شد. کشت مخلوط بر اساس سری جایگزینی انجام شد. جو بعنوان محصول اصلی و عدس بعنوان محصول فرعی در نظر گرفته شدند. الگوهای کشت شامل کشت خالص هر دو گونه و کشت مخلوط دو گیاه با نسبت­های ردیفی ۱:۱، ۱:۳ و ۳:۵ جو و عدس بود. در طی این آزمایش صفات مورفولوژیکی، اجزای عملکرد و عملکرد عدس و جو اندازه­گیری گردید. یافته­ها: در این پژوهش ارتفاع بوته، تعداد پنجه، دانه در سنبله، وزن هزاردانه، عملکرد بیولوژیکی در جو و ارتفاع بوته، شاخه­های فرعی و تعداد نیام در بوته عدس تحت تاثیر کشت مخلوط قرار گرفت. در تمامی الگوهای کشت نسبت برابری زمین به صورت ۱:۱ ۹۶/۱، ۲:۱ ۹۴/۱، ۵:۳ ۷۴/۱ است. این نشان دهنده سودمندی نسبی کشت مخلوط نسبت به کشت خالص است. میانگین ضریب ازدحام نسبی در نسبت­های کشت مخلوط نشان داد که عدس با مقدار ۰۵۴/۱ رقابت کننده قوی­تری نسبت به جومی­باشد. میزان ارزش نسبی برای الگوهای کشت مخلوط (۱:۱ ۴۴/۵، ۲:۱ ۳۸/۵، ۵:۳ ۳۰/۴) نشان­گر سودمندی اقتصادی کشت­ مخلوط نسبت به کشت­­های خالص دو گونه است. نتیجه گیری: با توجه به شاخص­های نسبت برابری زمین و مجموع ارزش نسبی، الگوی کشت مخلوط ۱:۱ بر سایر الگوها برتری داشته و سودمندی بیشتری نسبت به سایر الگوهای کشت مخلوط داشت. در این کشت مخلوط قدرت رقابتی عدس بیشتر از جو می­باشد.

کلیدواژه ها:

کشت مخلوط ، جو ، عدس ، عملکرد دانه ، عملکرد بیولوژیک