واکنش ژنوتیپ های جو پاییزه (Hordeum vulgare L.) به قطع آبیاری در مرحله پنجه زنی از نظر صفات فیزیولوژیک و ویژگی های ریشه

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 168

فایل این مقاله در 16 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_SUST-35-2_015

تاریخ نمایه سازی: 5 مهر 1404

چکیده مقاله:

مقدمه و اهداف: آگاهی از نقش ریشه و صفات فیزیولوژیک در پاسخ به تنش کمبود آب می­تواند به­نژادگران را در انتخاب رویکردهای مناسب برای تولید ارقام متحمل یاری کند. هدف این تحقیق بررسی صفات فیزیولوژیک و ویژگی­های ریشه­ در ژنوتیپ­های جو پاییزه در شرایط تنش کم­آبی و عادی بود. مواد و روش­ها: آزمایش در قالب فاکتوریل بر پایه طرح بلوک­های کامل تصادفی با دو تکرار انجام شد. تنش کمبود آب (آبیاری کامل و تنش کم­آبی با قطع آبیاری در مرحله پنجه ­زنی) و ۲۸ ژنوتیپ جو پاییزه، فاکتورهای مورد مطالعه را تشکیل دادند. بعد از ۱۴روز از اعمال تنش کم­آبی، صفات وزن خشک ریشه، حجم ریشه، وزن خشک بخش هوایی، نسبت وزن خشک ریشه به بخش هوایی، محتوای آب نسبی برگ، پتانسیل اسمزی، دمای برگ، شاخص کلروفیل برگ و میزان پرولین اندازه­گیری شد. پس از انجام تجزیه واریانس و مقایسه میانگین­ها، تجزیه خوشه­ای با استفاده از داده­های استاندارد شده به روش Ward و مقیاس فاصله اقلیدسی، در دو شرایط عادی و تنش کم­آبی انجام شد. افزون بر این، تجزیه علیت سلسله مراتبی صفات تاثیرگذار روی بیوماس (وزن خشک بخش هوایی) در شرایط عادی و تنش کم­آبی بر مبنای مدل معادلات ساختاری صورت گرفت. یافته­ها: بین ژنوتیپ­های جو از نظر تمامی صفات به جز دمای برگ اختلاف معنی­داری مشاهده شد. اثر متقابل ژنوتیپ با شرایط آبیاری برای کلیه صفات به جز دمای برگ معنی­دار بود. تجزیه خوشه­ای با استفاده از روش Ward ژنوتیپ­ها را در هر دو شرایط عادی و تنش کم­آبی در چهار گروه قرار داد که ژنوتیپ­های مطلوب در هر دو شرایط در گروه­های جداگانه قرار گرفتند. نتایج تجزیه علیت سلسله مراتبی صفات مرتبط با وزن خشک بخش هوایی در ژنوتیپ­های جو در شرایط عادی نشان داد که اثر مستقیم وزن خشک ریشه و حجم ریشه بر وزن خشک بخش هوایی مثبت و اثر مستقیم شاخص کلروفیل برگ، میزان پرولین و پتانسیل اسمزی بر آن منفی بودند. در شرایط تنش کم­آبی حجم ریشه و شاخص کلروفیل برگ دارای اثر مستقیم مثبت و صفات میزان پرولین، وزن خشک ریشه و پتانسیل اسمزی دارای اثر مستقیم منفی بر وزن خشک بخش هوایی بودند. نتیجه گیری: ژنوتیپ­های جو با کدهای EC۸۳-۵، EC۸۳-۱۷، EC۸۱-۱۳، EC۷۹-۱۸ و A۲C۸۴-۱۴ در هر دو شرایط عادی و تنش کم­آبی دارای میانگین بیش­تری از نظر اکثر صفات ریشه و فیزیولوژیک بودند که می­توان آن­­ها را در زمره­ ژنوتیپ­های مطلوب در هر دو شرایط به شمار آورد.

کلیدواژه ها:

تجزیه علیت سلسله مراتبی ، تنش خشکی ، جو پاییزه ، صفات ریشه ، صفات فیزیولوژیک

نویسندگان

سهیلا شایان

گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

فهیمه صادق پور

گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

محمد مقدم

گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

سید ابولقاسم محمدی

عضو و مدیر قطب علمی اصلاح مولکولی غلات، دانشگاه تبریز . گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

کاظم قاسمی گلدانی

گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

احمد یوسفی

بخش تحقیقات غلات، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، کرج

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • Abdelaal KAA, Attia KA, Alamery SF, El-Afry MM, Ghazy AI, ...
  • Barrs HD and Weatherley PE. ۱۹۶۲. A re-examination of the ...
  • Chimenti CA, Pearson J and Hall AJ. ۲۰۰۲. Osmotic adjustment ...
  • Naghavi MR, Moghaddam M, Toorchi M and Shakiba MR. ۲۰۱۶. ...
  • Sayed OH. ۲۰۰۳. Chlorophyll fluorescence as a tool in cereal ...
  • Středa T, Dostál V, Horáková V and Chloupek O. ۲۰۱۲. ...
  • Vaezi B, Bavei V and Shiran B. ۲۰۱۰. Screening of ...
  • Volkmar KM. ۱۹۹۷. Water stressed nodal roots of wheat: effects ...
  • نمایش کامل مراجع