نقش هوش هیجانی معلمان در موفقیت تحصیلی دانش آموزان

مقدمه هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش هوش هیجانی معلمان در موفقیت تحصیلی دانش آموزان است. در دهه های اخیر با گسترش رویکردهای روانشناسی مثبت گرا، توجه به مهارت های غیرشناختی از جمله هوش هیجانی در محیط های آموزشی افزایش یافته است. هوش هیجانی که شامل توانایی درک، تنظیم و مدیریت هیجانات خود و دیگران است، می تواند بر کیفیت تعاملات آموزشی، مدیریت کلاس، انگیزش دانش آموزان و در نهایت بر موفقیت تحصیلی آنان تاثیرگذار باشد. از آنجا که معلمان نقش کلیدی در شکل گیری محیط یادگیری ایفا می کنند، بررسی تاثیر ویژگی های هیجانی آنان بر نتایج تحصیلی دانش آموزان ضروری به نظر می رسد. روش تحقیق این مطالعه کتابخانه ای و اسنادی بوده و اطلاعات مورد نیاز از طریق مرور و تحلیل نظام مند منابع معتبر داخلی و خارجی شامل مقالات علمی، پایان نامه ها و کتب تخصصی جمع آوری گردیده است. در این راستا، نظریه های مطرح در حوزه هوش هیجانی مانند مدل های سالوی و مایر و دانیل گلمن و همچنین مطالعات تجربی در زمینه آموزش و پرورش مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که بین مولفه های هوش هیجانی معلمان همدلی، خودتنظیمی، خودآگاهی و مهارت های (اجتماعی) و موفقیت تحصیلی دانش آموزان رابطه ای مثبت و معنادار وجود دارد. معلمانی که از سطح بالاتری از هوش هیجانی برخوردارند، در ایجاد محیط های یادگیری، امن، انگیزشی و حمایتی موفق تر بوده و در نتیجه، دانش آموزان آنان از عملکرد تحصیلی بهتری برخوردار هستند. همچنین برخی عوامل زمینه ای مانند جنسیت و سابقه تدریس در شدت این رابطه موثر بوده اند. نتیجه گیری پژوهش بیانگر آن است که هوش هیجانی معلمان می تواند به عنوان یک عامل تعیین کننده در بهبود کیفیت آموزش و ارتقای نتایج تحصیلی دانش آموزان ایفای نقش کند. لذا پیشنهاد می شود سیاست گذاران آموزشی با طراحی برنامه های آموزشی ویژه، تقویت این مهارت ها را در معلمان در اولویت قرار دهند. همچنین، پژوهش های آینده می توانند با استفاده از روش های میدانی و تجربی، این رابطه را در بافت های مختلف آموزشی به صورت عمیق تر نمایند.

کلیدواژه ها:

هوش هیجانی ، معلم ، موفقیت تحصیلی ، همدلی ، آموزش و پرورش