بازتعریف نقش معلمان زن در فرآیند توانمندسازی اجتماعی خانوادهها تحلیلی انتقادی از مرزهای پنهان کنشگری آموزشی در ایران

در دل کلاسهای درس و راهروهای مدارس معلمان زن نقشی فراتر از تدریس بر عهده دارند آنها نه تنها به آموزش مفاهیم علمی می پردازند بلکه به عنوان همراهان خاموش خانواده ها، شنوندگان، مادران و الگوهای تربیتی، دختران در شکل گیری نگاه نسل آینده به خود، جامعه و جنسیت نقش دارند. این پژوهش از تجربه زیسته نگارنده به عنوان معلم، مدیر و کارشناس امور بانوان، بهره می گیرد تا نشان دهد چگونه این نقش های ناپیدا و اغلب نادیده گرفته شده به شکل گیری نوعی کنشگری زنانه در بستر آموزش رسمی کمک می کنند. در این مطالعه، با استفاده از مصاحبه های کیفی با معلمان زن با تجربه و تحلیل موقعیت هایی که معلمان در تعاملات غیررسمی با خانواده ها و دانش آموزان ایفا کرده اند، روشن شده است که نقش آنان در توانمندسازی خانواده ها گاه تاثیرگذارتر از سیاست های رسمی و برنامه های دولتی بوده است. در فضایی که سیاست گذاری ها اغلب خنثی از نظر جنسیتی طراحی می شوند، معلمان زن با ظرافت و آگاهی، در حال بازتعریف مرزهای مسئولیت حرفه ای خود هستند؛ مرزهایی که نه در آیین نامه ها آمده اند و نه در گزارش های رسمی دیده می شوند اما در تغییر مسیر زندگی بسیاری از دانش آموزان و خانواده ها موثر بوده اند. این پژوهش بر آن است که با رویکردی انتقادی و انسانی صدای این کنشگران خاموش را به گفتمان آموزشی کشور وارد کند و نشان دهد که آموزش وقتی با آگاهی جنسیتی همراه شود می تواند به ابزاری موثر برای توانمندسازی خانواده ها و جوامع محلی تبدیل گردد.

کلیدواژه ها:

معلمان زن ، توانمندسازی اجتماعی ، خانواده ها ، کنشگری آموزشی ، ایران